GTÜ’den yapılan açıklamada, Türkiye’nin teknolojik değişim ve dönüşümünde ilklere imza atan Gebze Teknik Üniversitesince bilişim tabanlı bir girişimin daha muvaffakiyetle hayata geçirildiği belirtildi.
Üniversitede uydu manzaralarını kullanarak su kalitesini ölçen makine tahsili modeli geliştirildiği bildirilen açıklamada, “Su kaynağından örnek alınmadan tertipli şekilde suyun kalitesinin gözlenebildiği teknoloji, Türkiye’de ilk olma özelliği taşıyor.” sözleri kullanıldı.
Açıklamada, yürütücülüğünü GTÜ Bilişim Teknolojileri Enstitüsü Talim Üyesi Prof. Dr. Erchan Aptoula’nun yaptığı girişimde, Samsun Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Dr. Talim Üyesi Sema Arıman’ın araştırmacı olarak hizmet aldığı kaydedildi.
“Model, 5 günde bir yeni su kirliliği haritaları oluşturuyor”
Açıklamada görüşlerine nokta verilen Aptoula, TÜBİTAK 1001 girişimi kapsamında geliştirilen modelin performansını göstermek için Kızılırmak Deltası’nda taraf alan Balık Gölü’nü seçtiklerini belirtti.
Su kalitesini ölçen makine tahsili modelinin, nizamlı şekilde uydu manzaralarını kullanıp 5 günde bir yeni su kirliliği haritaları oluşturduğunu kaydeden Aptoula, şöyle devam etti:
“Olağan koşullarda, etraf mühendisleri göllere gidip örnek toplayıp laboratuvarda tahlil ediyor. Bu hem zaman alıyor hem maliyetli hem de yalnızca birkaç noktadaki su kalitesi hakkında bilgi veriyor. Kaldı ki birçok göl o denli kolay da ziyaret edilemiyor. Bizim yaklaşımımız ile tüm gölün 5 günde bir su kalitesi haritası üretiliyor. Ne göle gitmeye gerek var ne laboratuvarda tahlil yapmaya. Sentinel-2 uydusunun 5 günde bir çektiği imajlar alınıyor, geliştirdiğimiz makine tahsili modeli, 6 farklı kirlilik parametresine nazaran regresyon gerçekleştirip gölün kirlilik haritalarını yüksek isabetle üretiyor.”
Balık Gölü’nün 1998’den beri Ramsar Kontratı kapsamında milletlerarası öneme sahip sulak alan olarak korunduğunu ve ülkedeki kuş çeşitlerinin yüzde 74’üne konut sahipliği yaptığını vurgulayan Aptoula, “Modeli GTÜ olarak biz geliştirdik. 2017-2019 arasında gölden örnek yekuna ve tahlil etme vazifesini Sema öğretmen ve ekibi gerçekleştirdi.” bilgisini verdi.
Prof. Dr. Aptoula, etraf kirliliği ve etraf koşullarının en kolay şekilde bilinip denetim edileceği bu modelin çıktılarının “https://sites.google.com/view/waterqualitymap/” adresinden incelenebileceğini söz etti.
