Nöbetçi Eczaneler
Bartın Üniversitesi laboratuvarlarında aralıksız 3 ay süren çalışmaların akabinde korona virüs (Covid-19) tedavisinde kullanılacak önleyici ve tedavi edici ilaçların testleri için gereken kritik öneme sahip “3CLpro” isimli enzim yerli olarak üretildi.
Korona virüs salgınıyla uğraş kapsamında Bartın Üniversitesinin Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı’nın (BAKKA) dayanağıyla sürdürdüğü çalışmalarda önemli bir muvaffakiyet elde edildi. BAKKA’nın “Covid-19 ile Uğraş ve Dayanıklılık Programı” kapsamında 3 aydır Bartın Üniversitesi laboratuvarlarında aralıksız olarak devam eden çalışmalarda “3CLpro” isimli enzim, rekombinant DNA teknolojisi ile üretildi. Muvaffakiyet ile sonuçlanan çalışma hakkında bilgi veren Bartın Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Dursun Kısa, “’İn-Vitro İlaç Tarama Sistemlerinin Oluşturulmasına Yönelik Main Proteaz Enziminin Rekombinant Olarak Üretilmesi’ başlıklı BAKKA projesi kapsamında önemli bir muvaffakiyet elde ettik. Covid-19 salgınıyla çabada kullanılacak ilaçların in-vitro inhibisyon çalışmalarında kullanılacak enzimlerden biri olan main proteaz enzimi (3CLpro), rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak yerli imkanlar ile üretildi. Virüsün replikasyon sistemi ile ilişkili önemli bir enzim olan ve ilaç çalışmalarında inhibisyon denemelerinde kullanılan 3CLpro enzimi, anti-viral ilaçların maksatlarından biri olduğundan salgınla çabada önemli bir yer teşkil etmektedir” dedi.
“Covid-19 ilaç üretimini hızlandıracak bir çalışma oldu”
Doç. Dr. Dursun Kısa, yerli imkanlarla üretilen main proteaz enzimi ile salgınla uğraşta tedavi ve önleyici ilaçların üretiminin daha da hızlanacağını kaydederek, “Enzimin yerli imkanlarla üretilmesi sayesinde salgınla uğraş etmek için dizayn edilen ilaçların denemeleri in-vitro olarak süratli bir şekilde gerçekleştirilerek potansiyel ilaç adayı moleküllerin aktifliğinin taranmasında kullanılacaktır” diye konuştu.
Haftalık 100 tepki (rxn) üretimi gerçekleştirilebilen 3CLpro enzimi ile birlikte başka çalışmaların da orta verilmeden devam ettiğinin altını çizen Doç. Dr. Kısa, “Ayrıca akademisyenlerimiz tarafından virüsün replikasyonunda rol alan ve anti-viral ilaç amaçlarına yönelik bir öteki enzimin üretim çalışmalarına da başlanmış olup, kısa müddet içerisinde bu enzimin üretiminin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Bu fikirlerle çalışmalarımızın başından sonuna büyük emek veren Araştırma Görevlisi Sayın Rizvan İmamoğlu’na teşekkür ediyorum. Ayrıyeten dayanakları için BAKKA Yönetim Konseyi Başkanı ve Bartın Valisi Sinan Güner ile ülkemizin kalkınmasına kıymet katma noktasında bizleri teşvik eden bedelli Rektörümüz Prof. Dr. Orhan Uzun’a şükranlarımı sunuyorum” tabirlerini kullandı.
“Bartın Üniversitesi insan kaynağıyla sürece büyük katkılar sunmaya devam ediyor”
Global bir sorun haline gelen korona virüs salgınına karşı verilen bilimsel uğraşın önemine değinen Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Orhan Uzun ise, Bartın Üniversitesinin tüm bileşenleriyle pandemiyle gayrete katkı sunmaya uğraş gösterdiklerini söyledi. Rektör Uzun, şunları kaydetti:
“Ülkemizde Cumhurbaşkanlığımız bünyesinde Sağlık Bakanlığı Bilim Konseyi tavsiyeleri doğrultusunda korona virüs pandemisinin önlenmesine yönelik önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bu doğrultuda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız, Yükseköğretim Konseyimiz ile birlikte TÜBİTAK’ın da takviyeleri ve uyumunda üniversitelerimiz çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmaların ilkinde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi ile birlikte Covid-19 teşhis kitinde kullanılan enzimlerin yerli olarak üretilmesi sağlanmıştı. Yeni proje kapsamında ise öğretim elemanlarımız Covid-19 için üretilecek ilaçların klinik deneylerinde kullanılacak enzimi yerli olarak üretmeyi başardılar. Emeği geçen öğretim elemanlarımız Doç. Dr. Dursun Kısa ile birlikte Araştırma Görevlisi Rizvan İmamoğlu’nu uğraşları dolayısıyla tebrik ediyorum. Bu niyetlerle sürece dair ortaya konulan irade ile bizleri yüreklendiren Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mustafa Varank’a, içinde bulunduğumuz bu güç günlerde gösterilen önemli özverileri dolayısıyla Sağlık Bakanımız Fahrettin Koca’ya, ülkemizin kalkınması ve pandemiyle çaba noktasında teşvikleri için YÖK Başkanımız Prof. Dr. Yekta Saraç’a, takviyelerini her zaman yanımızda hissettiğimiz Bartın Valimiz Sinan Güner ile TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Hasan Mandal’a, proje fikrinin oluşumu evresindeki çok kıymetli katkılarından dolayı TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şaban Tekin’e, dayanakları için BAKKA Genel Sekreteri Muhammed Ali Oflaz’a ve tüm paydaşlarımıza teşekkürlerimi sunuyorum.”
Rektör Uzun, muvaffakiyetle tamamlanan Covid-19 kapsamındaki bu projenin akabinde yeni çalışmalar ve işbirliği imkanları için TÜBİTAK MAM Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü Müdürlüğü ile görüşmelerin devam ettiğini kelamlarına ekledi.