Nöbetçi Eczaneler
Dünyada kanser vakaları ve ölümlerinde önemli bir artış yaşanıyor. 2024 yılında yaklaşık 21 milyon kişiye kanser teşhisi konulduğu ve bu hastalık nedeniyle 9.8 milyon kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Araştırmacılar, dünya nüfusunun büyümesi ve yaşlanmasıyla birlikte, her 5 kişiden birinin yaşamı boyunca kansere yakalanacağı tahmininde bulundu. Ayrıca, erkeklerde risk 9’da 1, kadınlarda ise 13’te 1 olarak hesaplanıyor. Bu trendin devam etmesiyle, 2050 yılında yeni kanser vakalarının 34 milyona ulaşması bekleniyor ve bu da şu anki yıla göre %67’lik bir artışı gösteriyor. Dünya genelinde 186 ülkenin katılımıyla yapılan çalışmalar, 34 farklı kanser türüne ilişkin verileri içeriyor. Akciğer kanseri, en sık görülen ve ölümle sonuçlanan kanser olmayı sürdürüyor. 2024’te yaklaşık 2.6 milyon yeni vakaya ve 1.9 milyon ölüme neden olduğu kaydedilen bu hastalık için, tütün kullanımı başlıca risk faktörü olarak öne çıkıyor. Kadınlarda en çok rastlanan kanser türü ise meme kanseri oldu. Dünya genelinde yaklaşık 2.4 milyon yeni vaka ve 694 bin ölüm ile bu hastalık henüz en yaygın kansere dönüşmüş durumda. Araştırmalar, bölgesel farklılıklara da dikkat çekiyor. Batı Afrika‘da meme kanseri, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi bölgelerden yaklaşık yarı yarıya daha az görülürken, özellikle Batı Afrika’daki kadınların meme kanserinden ölme ihtimalinin iki kat daha yüksek olduğu belirtildi. Bu farkın, erişim farkları ve teşhis olanaklarındaki eşitsizliklerle açıklanabileceği vurgulandı. Kolorektal kanser ise, dünyada en sık teşhis edilen üçüncü kanser türü konumunda. 2 milyonun üzerinde yeni vaka ve 918 bin ölümle, hem yaygın hem de ölümcül oluyor. Çalışmalar, karaciğer kanseriyle 732 bin, mide kanseriyle 642 bin, pankreas kanseriyle ise 491 bin kişinin hayatını kaybettiğine işaret ediyor. Rapor ayrıca, kanser bağlı ölümlerin yaklaşık yarısının önlenebilir olduğunu ortaya koyuyor. Bu, hastalıkların büyük ölçüde önlenebilir ve erken teşhis edilerek önüne geçilebilecek bir sağlık sorunu olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, tütün kullanımı bırakılması, enfeksiyonlardan korunma, alkol tüketiminin sınırlandırılması, sağlıklı yaşam biçimleri ve düzenli fiziksel aktivite gibi önleyici adımların, kanserden korunmada kritik rol oynadığını belirtiyor. Ayrıca, rahim ağzı kanseri gibi bazı kanserlerin, HPV aşısı ve taramalarla önlenebildiği halde, özellikle Sahra Altı Afrika gibi bölgelerde, kadınlarda kanser kaynaklı ölümlerin en başta gelen nedeni olmayı sürdürüyor. Bu istatistikler, küresel sağlık önceliklerinin ve tarama erişimlerinin iyileştirilmesi ihtiyacını tekrar hatırlatıyor.
