Nöbetçi Eczaneler
Yaşla birlikte sperm mutasyonlarının artışı
Bilim insanları, ileri yaşta baba olmanın genetik hastalık riskini düşündüğümüzden daha fazla artırdığını gösterdi. İngiltere’deki Wellcome Sanger Enstitüsü’nün araştırması, yaşla birlikte testislerdeki bazı hücrelerin bencilleşmesiyle hastalık yapıcı mutasyonların spermde hızla çoğalabildiğini ortaya koydu.
Çalışmada, 30’lu yaşların başındaki erkeklerin sperminde her 50 hücreden birinin hastalık yapan mutasyon taşıdığı, 70 yaşında ise bu oranın yaklaşık 20’de 1 kadar yükseldiği belirtildi. Uzmanlar, bu durumun çocuklarda nörolojik bozukluklar ve bazı kanser türlerinin görülme riskini artırabileceğini ifade ediyor.
81 erkekten alınan 100 binden fazla sperm örneği, yeni bir DNA dizileme tekniğiyle incelendi. Yöntem, DNA’nın her iki zincirini de eşzamanlı okuyarak hata payını minimize ediyor. Böylece 40’tan fazla gen üzerinde “bencil mutasyonlar” tespit edildi. Bu mutasyonlar nörogelişimsel bozukluklar açısından kayda değer olduğu için önemli bulundu.
Çalışmada, bu mutasyonların yaşla birlikte doğrusal değil, üstel biçimde arttığı görüldü. Oxford Üniversitesi’nden genetikçi Anne Goriely ise yaşlı ebeveyn olmanın risklerinin yalnızca annelerle sınırlı olduğu fikrinin artık geçerli olmadığını belirtti: “Babaların da genetik sağlık üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu biliyoruz.”
Araştırma, çevresel etkenlerin sigara, alkol veya obezite gibi faktörlerin sperm mutasyon oranını anlamlı biçimde arttırmadığını, testislerin bu etkenlere karşı koruyucu bir yapıya sahip olabileceğini öne sürüyor.