Nöbetçi Eczaneler
Ulusal Su Kurulu toplantısında konuşan Yumaklı, iklim değişikliğinin dünyanın en önemli sorunlarından biri haline geldiğini belirtti. Kuraklık, su kıtlığı, taşkınlar, zirai don ve orman yangınları artık istisnai olaylar değil; yeni normal olarak gündemde yer alıyor. İklim değişikliğinin etkisiyle bu yıl orman yangını sayısında artış olduğuna dikkat çeken Yumaklı, yeşil vatan kadar mavi vatanın da korunması için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Ayrıca, Cumhurbaşkanı’nın sözlerini hatırlatarak, suyu korumanın vatanı korumakla eşdeğer olduğuna vurgu yaptı ve su, toprak, tarım ile ormanı geleceğimizi şekillendiren stratejik alanlar olarak gördüklerini kaydetti.
BU YIL YAĞIŞLAR AZALDI Türkiye’nin konumu nedeniyle küresel ısınma ve iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerden biri olduğuna işaret eden Yumaklı, 2024 yılının son 53 yılın en sıcak dönemi olduğunu ve yağışların uzun yıllar ortalamasına göre %6,3 azaldığını açıkladı. 1 Ekim – 30 Eylül arasını kapsayan su yılı verilerini paylaşan Yumaklı, 2025 su yılında yağışların geçen yıla göre %28 altında gerçekleştiğini söyledi. Ülke genelinde 10 aylık su yılının son 52 yılın en düşük seviyesine indiğini ve bölgelerdeki kuraklıkların sürdüğünü belirtti. Ayrıca 2100 yılına kadar ortalama sıcaklıklarda 4 ila 6 derece artış bekleniyor.
SU VE SULAMA YATIRIMLARINA 147 MİLYAR LİRA KAYNAK AYIRACAĞIZ Yumaklı, ardışık kurak gün sayıları, doğu ve güneydoğu bölgelerinde sıcak hava dalgası gün sayısının artması ve toplam kar örtüsündeki azalmalar nedeniyle orman yangını riskinin yükselişine dikkat çekti. Ayrıca, 2100 yılına dek su kaynaklarının yaklaşık %25 azalabileceğini öngördü. Son 23 yılda suyun akışını yönlendirmek için 3,4 trilyon lira yatırım yaptıklarını ve yaklaşık 11 bin su ve sulama tesisi kazandırdıklarını kaydeden Yumaklı, bu yıl su ve sulama yatırımlarına 147 milyar lira kaynak ayıracaklarını ve 321 projeyi daha hayata geçireceklerini söyledi. Önümüzdeki 10 yıl için 4. Tarım Orman Şurası’nda 11’i su ile ilgili olmak üzere 86 karara imza atıldığını belirtti. Ayrıca, Eğirdir Gölü için başlatılan Göl Eylem Planı kapsamında göl hacminin yüzde 55 gerilediğini ve 5 yılda 21 milyar liralık yatırım yapacaklarını açıkladı. Bu planlar Eğirdir dışında Akşehir, Eber, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için de uygulanacak ve ilerleyen dönemde tek tek uygulanabilir eylem planları açıklanacak.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SULAMA OTOMASYONU KURUYORUZ İçme suyu şebekelerinde kayıp oranlarının azaltılmasına yönelik çalışmalarını aktaran Yumaklı, 2004’te %60 seviyesinde olan kayıp oranını bugün %31,6’ya indirdiklerini belirtti. Ancak bazı şehirlerde hâlâ %60’lara varan kayıpların bulunduğunu söyledi. Modern sulama sistemlerini yaygınlaştıracaklarını; yapay zeka destekli sulama otomasyonu ve elektronik su yönetim sistemlerini kurmayı hedeflediklerini ifade etti. Kapalı sulama sistemlerini yüzde 38’den 2028’de %45’e çıkarmayı hedeflediklerini belirtti. Bireysel sulama sistemlerine destek sağlayacaklarını ve atık su ile ilgili yatırımlarda azami yüzde 75’i geçmemek kaydıyla ek yüzde 10 kamu katkısı sunacaklarını ifade etti. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkilerine uyum amacıyla alternatif su kaynaklarına yöneldiklerini, atık suların arıtılarak tarım ve diğer sektörlerde kullanılmasının ön plana çıktığını aktardı.
Ulusal Su Planı kapsamında 2025-2035 yıllarını kapsayan çalışmaların, kamu kurumları, belediyeler, su ve kanalizasyon idareleri, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerden gelen görüşlerle tamamlandığını belirten Yumaklı, planın 192 kurum görüşü aldığını ve 752 görüş değerlendirildiğini söyledi. Planın önümüzdeki 10 yıla yönelik hedef, strateji ve eylemleri belirlediğini ifade etti. Su-gıda-enerji bağlantısından akıllı su yönetimine kadar geniş bir perspektifi içeren Ulusal Su Planı’nda 8 hedef, 31 strateji ve 141 eylem belirlendi ve resmi gazete ile yürürlüğe gireceğini sözlerine ekledi.
KURUL OY BİRLİĞİYLE 6 KARAR ALDI Yumaklı, iklim krizi, kentsel ve kırsal alanda musluktan içme suyu yönetimi, taşkın yönetimi ve su kalitesi konularını ele aldıklarını belirtti. Ulusal Su Kurulu’nun oy birliğiyle 6 karar aldığını ve uygulanacak stratejilere ilişkin şu potansiyel adımları aktardı: atık suyun geri kazanılarak yeniden kullanılması, su kayıplarının azaltılması, yağmur suyu hasadı ve gri su sistemlerinin yaygınlaştırılması ve vatandaşların kuraklık riskine karşı farkındalığının artırılarak bireysel önlemlerin alınması. Ayrıca, içme suyu güvenliği için izleme-denetim çalışmalarını entegre etmek, işletme ve bakımda insan kaynakları yönetimini güçlendirmek ve tüm illerde kırsalda içme suyu yönetimini iyileştirmek amacıyla il su kurulları bünyesinde durum tespit raporlarının hazırlanıp Ulusal Su Kurulu’na sunulacağını söyledi.
Havzalardaki suyun kalite ve miktarına en üst düzeyde fayda sağlayacak yatırımlara öncelik verileceğini vurgulayan Yumaklı, Kızılırmak Deltası ekosisteminin korunması için Çankırı, Çorum ve Yozgat illerinde atık su arıtma tesisleri inşa edilerek geliştirileceğini; Susurluk ve Yeşilırmak Havzaları için Taşkın Yönetim Planlarının onaylanacağını belirtti. Ayrıca, arıtılmış atık suların tarımda yeniden kullanımına ilişkin sorun ve çözüm önerileri için bir alt kurulun oluşturulacağını kaydetti. Bu çerçevede Ulusal Su Planı’nın 2025-2035 dönemindeki hedefler ve uygulama adımları yakından takip edilecek.