TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretiminde kullanımına ilişkin kanun teklifi ile bazı kanunlarda değişiklik öngören düzenlemenin görüşmeleri devam etti. Teklifin tümü üzerine söz alan muhalefet milletvekilleri, düzenlemenin hazırlanma sürecini, etki analizinin bulunmamasını ve fonların tasfiyesine ilişkin maddeyi eleştirdi.
Yeni Parti İzmir Milletvekili Ednan Arslan, Meclis’te nitelikli yasama yapılmadığını savunarak teklifin tamamına ilişkin etki analizi hazırlanmadığını söyledi. Düzenlemeyi incelemek için yeterli zaman ve veriye sahip olmadıklarını belirten Arslan, fon tasfiyesine ilişkin hükmün bu teklif içinde yer almaması gerektiğini dile getirdi.
Bürokratlara koruma kalkanı oluşturulmasına karşı çıkan Arslan, “Bir bürokratın yaptığı iş ve işlemlerle ilgili kanunla yetkileri tanımlanmıştır. Yasalsa işlemleri yürütür, değilse yürütmez. Bürokrata koruma kalkanı verilmez. Bürokrat kendi kanunuyla iş ve işlem yürütür. ‘Yapılan iş ve işlemler yarın benim başıma yük getirir mi’ korkusuyla koruma kalkanı getirirsek yarın komisyonumuz da Meclis de şaibe altında kalır. Koruma kalkanının ne imzacı arkadaşların ne de benim arkasında durabileceği bir şey olacağını düşünmüyorum. Yeni Parti olarak biz fon mağdurlarının sonuna kadar arkasındayız ama bu işi bu milletin başına bela edenlerin de sonuna kadar karşısındayız, hukuk önünde hesap vermesini istiyoruz.” dedi.
DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, teklifin birbirinden farklı çok sayıda alanda düzenleme içerdiğine dikkat çekti. Türkiye’nin sanayi politikalarını eleştiren Bartin, iller arasında eşitsizlikler bulunduğunu öne sürdü ve komisyonun kapanan iş yerleri, istihdam kaybı, üretimden çekilen KOBİ’ler, yüksek enerji maliyetleri, finansmana erişim sorunu ile bölgesel yatırım farklarını gündeme alması gerektiğini söyledi.
Bartin, “İktidar, bu yapısal sorunlar yerine yeni tahsis, lisans, muafiyet ve istisna düzenlemelerini önümüze getiriyor. Üretim krizini çözmek yerine düzenleme krizini çözüyor. Bölgesel eşitsizliği gidermek yerine kaynakları merkezileştiren modeli sürdürüyor. Sanayiyi üreticinin, emekçinin ve toplumun ihtiyaçları üzerinden değil, sermayenin yatırım ve maliyet hesabı üzerinden ele alıyor.” ifadelerini kullandı.
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Buğra Kavuncu da kanun yapma süreçlerinin verimli yürütülmediğini savundu. Bazı ülkelerde benzer kanunların hazırlanma sürecinin 180 günü bulduğunu belirten Kavuncu, teklifin komisyona gelmesiyle Genel Kurul’da yasalaşması arasında yalnızca 10-15 gün bulunabileceğini söyledi.
Kavuncu, “Bu millet kaliteli bir kanunu hak etmiyor mu? Neden başka ülkelerde 200-300 günde bütün detayları ve paydaşlarıyla görüşülen kanunlar bizim ülkemizde görüşülemiyor? Neden bu kadar dar bir alana sıkıştırıyoruz.” diye konuştu. Fon soruşturmasına ilişkin düzenlemenin bu komisyonun gündeminde olmaması gerektiğini belirten Kavuncu, “(Mağdur) 400 bin kişi sizi mahkemeye verecekse eğer iddia ettiğiniz, ‘bütün mağdurların mağduriyetleri giderilecek’ sözünüz de boş. Demek bütün mağdurların mağduriyetleri giderilmeyecek. Ana parasını alan mağdurun, ‘siz bana daha fazlasını vereceksiniz’ diyeceğinden endişe ediyorsunuz. Bu 3 kişi olur 5 kişi olur. 400 bin kişi olmaz. Bu yeterli bir açıklama değil.” ifadelerini kullandı.
CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş, teklifte birbiriyle bağlantısı bulunmayan çok sayıda düzenlemenin bir araya getirildiğini söyledi. Tali komisyonların görüşlerinin alınmasının önemini vurgulayan Ateş, “Kanun teklifi etki analizi yoktu, dün akşam elimize geldi. Konuyu inceleyemeden teklifi yasalaştırmak için uğraşıyoruz. Düzenlemeler kaç kişiyi etkileyecek, maliyeti ne kadar olacak bilmiyoruz. Özensiz bir yaklaşım var.” dedi.
Teşvik mekanizmalarının verimli işletilmesini isteyen Ateş, yapısal işsizlik sorununa işaret ederek, “Sürekli teşviklerle sorunları çözmeye çalışıyoruz, pansuman tedavisi gibi bir şey. Çok yapısal bir işsizlik sorunumuz var. 276 bin kişi sanayi üretiminde işsiz. Sanayi üretimi yerinde sayarken, istihdam eriyor.” diye konuştu.
Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili Mesut Doğan, kanun hazırlanırken dikkatli olunması gerektiğini belirterek iktidar milletvekillerinin eleştirileri dinlemediğini savundu. Fon soruşturmasına ilişkin hükmü eleştiren Doğan, “Daha 1 ay önce çıkardığınız kanunda neyi eksik gördünüz de ekleme ihtiyacı hissettiniz? O gün de demek ki hazırlıklı gelmediniz. Çıkartılması gereken kanunlarla ilgili ciddi eksikliğiniz var.” değerlendirmesinde bulundu.
Doğan, “İktidarın kanun çiğnemek için kanun çıkarılmasını istediğini” ileri sürerek, “Bazı bürokratların, memurların kanunu çiğneyebilmesi için bizden kanun çıkarmamızı istiyorsunuz. Bu kabul edilebilir bir şey değil.” dedi.
AK Parti Niğde Milletvekili Cevahir Uzkurt ise muhalefetin eleştirilerinin dikkate alınmadığı yönündeki görüşe katılmadığını ve bu değerlendirmeler doğrultusunda teklifte değişiklik yapılacağını söyledi. Bazı maddelerin komisyonun doğrudan görev alanına girmediğini hatırlatan Uzkurt, beş maddenin Anayasa Mahkemesinin iptal kararları doğrultusunda düzenlendiğini belirtti.
Teklifle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da değişiklik yapılacağını kaydeden Uzkurt, “Bu düzenlemeyle Sosyal Güvenlik Kurumuyla üniversite sağlık hizmeti sunucuları arasında sağlık hizmeti sunumu ve borç alacak ilişkisine dair 2026 yılı içinde ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması öngörülüyor. Yine 2017’den önceye ait Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının silinmesi öngörülüyor.” ifadelerini kullandı.
Komisyon Başkanı ve AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank, tasfiye edilen fonlara ilişkin maddenin soruşturmalara koruma sağlamadığı, vatandaşların parasının dağıtılması sürecini düzenlediği görüşünü dile getirdi. Soruşturmalar kapsamında 498 kişinin şüpheli, 129 kişinin tutuklu olduğunu ve yüzlerce şirket ile kişinin hesaplarına el konulduğunu belirten Varank, fonla ilgili suç, ihmal veya hatası bulunanlara yönelik soruşturmaların sürdüğünü söyledi.
Varank, “Dolayısıyla bu fon işinde suçu, ihmali, günahı, hatası bulunan kim varsa bunlarla ilgili soruşturma zaten devam ediyor. Bunlarla ilgili bu 13. maddenin hiçbir etkisi yok. 13. madde sadece tasfiye edilen fonlarda vatandaşların parasının dağıtılmasıyla ilgili bir madde. Burada görev alan arkadaşlarımızın gündeme getirdiği bir madde.” dedi.
Maddenin komisyonda görüşülmesinin usul açısından hata olmadığını savunan Varank, “Zaten Genel Kurul kararı verecek. Daha sonra da bunun Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesiyle ilgili mutlaka muhalefetteki arkadaşlarımız bir işlem yapacaklardır. Yaptığımız işten dolayı kendimizi lekeli görmememiz lazım diye düşünüyorum.” ifadelerini kullandı. Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından komisyonda maddelerin görüşülmesine geçildi.
