Nöbetçi Eczaneler
Waseda Üniversitesi ve Tohoku Üniversitesi önderliğindeki uluslararası ekip, evrenin erken dönemlerinde oluşan ve teorik sınırları zorlayan bir kara delik keşfini duyuruyor.
Subaru Teleskobu verileriyle incelenen kuasar, merkezindeki süper kütleli kara delikğin yoğun madde akışıyla birlikte güçlü X-ışınları yaydığı ve radyo jetleri ürettiği bir sistem olarak dikkat çekti. Bilim insanları, bu durumda mevcut modellere meydan okuyan bir büyüme hızını işaret ediyorlar.
Teorik olarak kara delik büyümesini sınırlayan Eddington sınırı, bu sınırın maddeden yayılan enerjinin yeni madde akışını engellemesi prensibine dayanır. Ancak ekip, incelenen kara delikte bu sınırın yaklaşık 13 kat aşıldığını ortaya koydu ve bunun süper-Eddington büyüme olarak adlandırılan nadir bir süreç olabileceğini belirtti.
Araştırma bulguları, bu kara deliğin kısa süreli ve dengesiz bir büyüme evresinde gözlemlendiğini gösteriyor. Ani gaz akışıyla beslenen sistem, geçici olarak aşırı hızlanmış olabilir ve X-ışınları üreten sıcak plazma bölgesi ile güçlenen jetler bu dönemde aktif kalmış durumda.
King’s College London uzmanları da bu keşfin kara deliklerin evrenin erken dönemlerinde nasıl bu kadar hızlı büyüdüğünü anlamada kritik bir adım olduğuna dikkat çekti. Ayrıca güçlü jetlerin çevre gazını etkileyerek yıldız oluşumunu yönlendirebileceği belirtiliyor.
Çalışmanın başyazarı Sakiko Obuchi, “Bu keşif, süper kütleli kara deliklerin kısa sürede nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı olabilir. Benzer örnekleri tespit etmek için araştırmalar sürecek” dedi. Bulgular 21 Ocak 2026’da Astrophysical Journal dergisinde yayımlandı.