Addis Ababa’nın ‘elektrik üretmek gayesiyle inşa edildiği için Mısır ve Sudan’ın Nil Irmağı üzerindeki hissesine ziyan vermeyeceğini’ argüman ettiği Hedasi Barajı, Mısır ve Sudan’ın kaygılarını artırıyor.
Ortalarında Mısırlı muhaliflerin de olduğu uzmanlar, başlattıkları kampanya kapsamında Zoom programı üzerinden bir ortaya geldi.
“Mısır ve Sudan halkının çığlığı… susuzluğa hayır, arazilerin sular altında kalmasına ve yıkıma hayır” temasıyla düzenlenen ilk toplantıya katılanlardan memleketler arası su hukukunda uzman Sudanlı akademisyen Ahmed Müfti, Etiyopya’nın, Mısır ve Sudan’daki makûs siyasi şartları kullanarak 2008’den 2011’e kadar Hedasi Barajı üzerinde çalıştığını söyledi.
Etiyopya’nın, 2011’den 3 ülke ortasında Prensipler Anlaşması’nın imzalandığı 2015 yılına kadarki tüm faaliyetlerinin yasa dışı olduğunu vurgulayan Müfti, Addis Ababa yönetiminin anlaşmalara bağlı kalmamasının, Mısır ve Sudan’ı ABD ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’na (BMGK) müracaat etmeye sevk ettiğini kaydetti.
Mısırlı gazeteci Mustafa Aşur ise Hedasi Barajı ve Nil Irmağı’nın, ulusal güvenlik meselesi olduğunu ve Mısır’ın bu hususta yasal hakkı bulunduğunu dile getirdi.
Aşur, 25 Ocak 2011 ihtilali ile askeri darbeyle vazifesinden alınan eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin, Hedasi Barajı görüşmelerinde kapsamlı bir anlaşmaya varılmamasında hisseleri olduğu yönündeki savların gerçekçi olmadığını tabir etti.
Mısırlı akademisyen Isam Abduşşafi de Mısır yönetiminin, BMGK’nın müdahalesini talep etmesinin akabinde 2 stratejik yanılgı yaptığını belirtti.
Abduşşafi, Mısır’ın hatalardan ilkini, BMGK’nın oturumu öncesinde Afrika Birliği toplantılarına katılarak, ikincisini ise genellikle bağlayıcılığı olmayan tavsiye niteliğinde kararlar alınmasına neden olan BM Anlaşması 6. bölümü referans alarak yaptığını anlattı.
Etiyopya, 2011’de başlayan Arap Baharı nedeniyle Mısır’da oluşan yönetim boşluğundan faydalanarak üretimine başladığı ve Afrika’nın en büyüğü olacak Hedasi Barajı ile güç açığını kapatmayı amaçlıyor.
Addis Ababa hükümeti, barajı 3 yıl içinde doldurmak isterken, Mısır en az 7 yılda barajın doldurulması konusunda baskı yapıyor.
Mısır, tek su kaynağının azalacağından tasa ediyor fakat Etiyopya, Mısır’ın çıkarlarının olumsuz etkilenmeyeceğini dile getiriyor.
İngiliz sömürgesi döneminde yapılmış olan milletlerarası anlaşmalarda, Mısır’ın Nil Nehri’ndeki yıllık su payı 55 milyar metreküp, Sudan’ın ise 18,5 milyar metreküp olarak belirlenmişti.
