Nöbetçi Eczaneler
Bursa’da, 1468 yılında Kümbetli Mektep adıyla eğitime başlayan Hoca İlyas Ortaokulu, yüzyılları aşan geçmişiyle öğrencilerini yetiştirmeyi sürdürüyor. Fatih Sultan Mehmet döneminde Hocailyaszade Mehmet Çelebi tarafından kurulan vakıf bünyesinde açılan okul, 558 yıllık tarihinde farklı adlarla hizmet verdi.
Tarihi Kapalı Çarşı yakınındaki yapı, ilk dönemlerinde Osmanlı eğitim sistemine bağlı bir Sıbyan Mektebi olarak kullanıldı. 28 Şubat 1855’te meydana gelen depremde kısmen yıkılan bina, daha sonra aslına uygun biçimde yeniden inşa edildi.
Okul, 1912-1914 yılları arasında gerçekleştirilen restorasyonun ardından Müdafaa-i Milliye Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi adını aldı. Milli Mücadele sırasında kısa süreliğine Yunan ordusunun karargâhı olarak kullanılan yapı, Bursa’nın kurtuluşunun ardından yeniden eğitim faaliyetlerine açıldı.
Cumhuriyet’in ilanından 1998’e kadar Hoca İlyas İlkokulu olarak hizmet veren kurum, 1998-2014 yıllarında Hoca İlyas İlköğretim Okulu adıyla faaliyet gösterdi. Son 12 yıldır ise eğitim öğretim çalışmalarını Hoca İlyas Ortaokulu olarak sürdürüyor.
Okulun arşivinde, Osmanlıca tutulan ve Harf İnkılabı’nın ardından Latin alfabesiyle devam eden resmi kayıt defterleri, diplomalar, döneme ait mektuplar ve eğitim faaliyetlerinde çekilen fotoğraflar korunuyor. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan bu belgeler, kurumun geçmişine ışık tutan önemli bir arşiv niteliği taşıyor.
Bugün okulda 542 öğrenci ve 42 öğretmen bulunuyor. Okul Müdürü Yalçın Pehlivan, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, kurumun Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulduğunu belirterek, “Daha önce Osmanlı eğitim sistemine göre eğitim vermiş ama Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte modern eğitim sistemine geçtiğini söyleyebiliriz. Çoğunlukla ilkokul olarak hizmet vermiş.” dedi.
Okulun farklı dönemlerde restore edildiğini ve adının değişmesine rağmen Hoca İlyas ibaresinin korunduğunu aktaran Pehlivan, “Zaman zaman adı değişse de hep Hoca İlyas ibaresi okulda geçmiş. 1998 yılına kadar ilkokul olarak vazife yapmış, sonrasında ise Hoca İlyas İlköğretim Okulu, 2014’ten sonra da Hoca İlyas Ortaokulu olarak bugüne kadar gelmiş.” diye konuştu.
Pehlivan, okulda bulunan Osmanlıca eserlerin uzmanlarca incelenmesinin dönemin sosyoekonomik koşullarına ilişkin bilgilere katkı sağlayabileceğini söyledi ve kurum üzerine doktora tezi hazırlanabileceğini dile getirdi. Okulun geçmişine ilişkin değerlendirmesinde, “1468’den bu yana savaş ve deprem haricinde okulumuz kesintisiz eğitim veren Türkiye’nin en eski okuludur. Okulumuz, Osmanlı zamanından, Fatih Sultan Mehmet zamanından beri ışık saçan bir eğitim çınarıdır diyebiliriz.” ifadelerini kullandı.