Nöbetçi Eczaneler
Ateşli nöbetlerin çocukluk yaş kümesinde en sık gözlenen havale nedeni olduğunu söyleyen Doç. Dr. Betül Kılıç, “Çocukların yaklaşık yüzde 2 ila 5’i, beş yaşını doldurmadan ateşli nöbet geçirebilir. Ailede ateşli nöbet hikayesi olanlar varsa bu oran artar. Yapılan çalışmalarda ateşli nöbet geçiren çocukların zihinsel gelişimi, davranışları ve okul başarısı başka çocuklardan farklı bulunmamıştır” dedi.
Medipol Mega Üniversite Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Betül Kılıç, anne ve babaların en çok korktuğu ateşli nöbet ya da ateşli havaleye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Doç. Dr. Kılıç, ateşli nöbetin 3 ay ila 6 yaş ortası çocuklarda görülebildiğini belirterek “Sıklıkla 6-18 aylık bebeklerde, nöbete neden olabilecek öteki hastalıklar bulunmaksızın, beyin ile ilişkisi olmayan ateşli bir hastalık esnasında havale görülebilir. En önemli risk faktörleri; yaş, ateş ve genetik yatkınlıktır. Muhakkak bir yaşta görülme sebebi, tekrarlayan enfeksiyonlar ve gelişen beyefendisinin beden ısısına çok hassasiyeti olarak gösterilmiştir. Ateşli nöbetler çocukluk yaş kümesinde en sık gözlenen havale nedeni olup, çocukların yaklaşık yüzde 2-5’i 60 ayını doldurmadan ateşli nöbet geçirebilir. Ailede ateşli nöbet hikayesi olanlar varsa bu oran artar” dedi.
“Nöbette bilinç kaybı, bedende kasılma görülebilir”
Ateşli rastgele bir enfeksiyonun havale nöbetini tetikleyebileceğine değinen Doç. Dr. Kılıç kelamlarına şöyle devam etti: “Viral üst teneffüs yolu enfeksiyonları en çok tetikleyen faktördür. Aşı uygulanmasına bağlı ateş yükselmesi de nöbete neden olabilir. Nöbetler; ateşten önce de görülebileceği üzere, çoğunlukla ateşi takiben ilk 24 saat içinde yahut 24 saatten daha geç ortaya çıkabilir. Ateş 38 derecenin üzerindedir. Ateş yükselmesi sırasında çocuktaki titreme sıklıkla ateşli nöbet ile karıştırılabilir. Nöbet sırasında çocuk bilincini kaybeder, gözlerde kayma, çenede kilitlenme, bedende kasılma ya da gevşeme, kaslarda ani kasılma ve atmalar görülebilir. Büyük kısmında nöbetler kısa sürer ve çocuk uykuya dalar”.
“Tekrarlayan nöbetlere dikkat”
Doç. Dr. Kılıç, ateşli nöbetlerin kolay ve komplike olarak iki kümeye ayrıldığına dikkat çekerek, “Basit nöbetler tüm bedende olan, 15 dakikadan kısa süren, 24 saat içinde ya da birebir hastalık sırasında tekrarlamayan, nöbet sonrası nörolojik anormallik görülmeyen nöbetlerdir. Komplike ateşli nöbetler; tek taraflı olabilen, 15 dakikadan uzun süren, 24 saat içinde ya da birebir hastalık esnasında tekrarlayabilen, nöbet sonrası nörolojik bulgu (tek taraflı kuvvetsizlik gibi) görülebilen nöbetlerdir. Ateşli nöbetler, hastaların 3’te birinde tekrarlar. Birinci nöbet 1 yaştan önce olursa tekrar riski yüzde 50, 3 yaşından sonra olursa yüzde 20’dir. Birinci derece akrabalarda ateşli nöbet ve epilepsi hikayesi, ilk nöbetin 18 ayın altında geçirilmesi, düşük derece ateşte nöbet geçirme ve ateş başladıktan sonra ilk 1 saat içinde nöbet geçirme tekrar riskini arttırır” tabirlerini kullandı.
“Epilepsi riski bulunuyor”
Ateşli nöbetlerin genellikle âlâ huylu olduğunu söz eden Doç. Dr. Kılıç, “Basit ateşli nöbeti olan, büyüme gelişme geriliği olmayan çocuklarda rutin EEG’ye gerek yoktur. Komplike ateşli yahut ateşsiz nöbet geçirenler ve gelişim geriliği ya da nörolojik kusurlu çocuklardaki tekrarlayan ateşli nöbetlerde EEG önerilmektedir. Nörolojik görüntülemeler rutin gerekli değildir. Ateşli nöbetler genellikle güzel huylu olup, en önemli risk nöbet müddeti ve nöbet tekrarıdır. Tekrar riski yüksek olan ve nöbeti uzun süren çocuklarda esirgeyici ilaçlar düzenlenebilir. Ateşli nöbet geçiren çocuklarda epilepsi gelişme riski yüzde 2 ila 10 ortasındadır. Birinci derece akrabalarda epilepsi varlığı, nöbetin 15 dakikadan uzun sürmesi, bedenin bir kısmında nöbet görülmesi, zihinsel ve motor gelişim geriliğinin varlığı, birebir gün içinde bir nöbetten fazla nöbet görülmesi, nöbet öncesi ateşli dönemin kısa olması epilepsi gelişimi için risk faktörleridir. Yapılan çalışmalarda ateşli nöbet geçiren çocukların zihinsel gelişimi, davranışları ve okul başarısı öteki çocuklardan farklı bulunmamıştır” açıklamalarında bulundu.
“Soğuk suya sokmayın, yan yatırın”
Doç. Dr. Kılıç, ailelerin nöbet ile karşılaştıklarında sakin kalması gerektiğinin altını çizerek, “Çocuk kusarsa akciğere kaçmasını önlemek ve hava yolu açıklığını sağlayabilmek maksadıyla yan konumda yatırılmalıdır. Ağzını kilitlemediyse bir bez yahut tahta kaşık ile ağız açık tutulabilir. Dişler kilitlendiyse ağzı açmak için zorlanmamalıdır. Boynunu sıkan giysi, düğme, fermuar varsa gevşetilmelidir. Yapabilecek en önemli şey ateşi denetim altında tutmak ve ateşi düşürme yöntemlerine başvurmaktır. Çocuğun üstü açılmalıdır, bedene ıslak bezler koyarak ateş düşürülebilir. Çocuklar soğuk su altına sokulmamalıdır. Nöbet anında ağızdan rastgele bir şey verilmemelidir. Nöbeti durdurmak için rektal yolla kullanılan ilaçlar varsa ilk dozu verilebilir. Bu süreçlerden sonra en yakın sağlık kuruluşuna başvurup, ilgili tabibe nöbet ve yapılan uygulamalar hakkında bilgi verilmelidir” dedi.