Nöbetçi Eczaneler
Arılar ışık parlaklıklarıyla yön belirliyor
Queen Mary Üniversitesi’nden doktora adayı Alex Davidson ve psikoloji alanında kıdemli öğretim üyesi Elisabetta Versace tarafından yürütülen yeni bir çalışma, arıların kısa ve uzun ışık parlamalarını ayırt ederek tatlı besinin konumunu belirleyebildiğini gösterdi.
Laboratuvar ortamında kurgulanan labirentte arılar, yiyecek için doğru yönü bulmak üzere iki farklı görsel ipucunu deneyimledi: kısa bir ışık parlamasıyla yanan daire ve uzun parlama ile yanıp söneren bir diğer şekil. Zamanla arılar, kısa parlama ile besine bağ kurmayı öğrendi ve bu sayede yönlerini doğru belirledi.
İkinci aşamada, besin kaynağı kaldırılarak arıların kokudan ya da görünümden etkilenip etkilenmediği test edildi. Sonuçlar, arıların kararlarını yalnızca parlamanın süresine göre verdiğini ortaya koydu.
Davidson, “Arıların iki ışık arasındaki zaman farkını işleyerek hangi yöne gideceklerine karar verdiklerini gösterdik” dedi. Versace ise bu esnekliğin, arıların evrimsel süreçte nadir görülen bir uyarıcıyı bile öğrenebildiğini gösterdiğini vurguladı: “Bu gerçekten etkileyici.”
Araştırmaya göre arılar, insan, makak ve güvercin gibi omurgalılarla birlikte, kısa ve uzun ışık sinyallerini ayırt edebilen nadir türler arasına girdi. İnsanlar da bu yeteneği, örneğin Mors alfabesini çözmede kullanıyor: kısa sinyal E’yi, uzun sinyal ise T’yi temsil ediyor.
“Karmaşık iç dünyalara sahipler” diyen Davidson, bu bulguların arıların ve diğer böceklerin sadece içgüdüyle hareket eden makineler olmadığını, daha derin algı ve öğrenme kapasitelerine sahip olduklarını gösterdiğini belirtti. Versace de “Onlar sadece bizim için çalışan tozlayıcı makineler değil” diyerek, arıların bu tür becerileriyle ilgili farkındalığı vurguladı.
Gelecek çalışmalarda, arıların bu zaman algısını nasıl işlediğini anlamak için beyin mekanizmaları incelenecek ve kolonide serbest hareket eden arılar üzerinde benzer testler uygulanacak.