Nöbetçi Eczaneler
Müzikten alınan hazın neden bazı kişilerde azalıyor? Araştırmalar, beynin işitsel ağları ile ödül sistemi arasındaki iletişimin bozulduğu durumları işaret ediyor. Bu durum, özgül müzikal anhedoni olarak adlandırılıyor ve beyin sinyallerinin ödül devrelerine yeterince iletilememesiyle ilişkilendiriliyor.
Özellikle Trends in Cognitive Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada, yaklaşık on yıl önce bu bozukluğun tanımlandığı belirtiliyor. Çalışmaya göre müziği algılayan bölgeler normal çalışsa da, iletilen sinyaller haz ve ödül ağlarına ulaşmada zorlanıyor. Barcelona Üniversitesi’nden sinirbilimci Josep Marco-Pallarés, bu mekanizmaların farklı ödül türlerine verilen tepkileri de açıklayabileceğini ifade ediyor ve konunun bağımlılık ve yeme bozuklukları gibi alanlarda yeni araştırmalara kapı aralayacağını belirtiyor.
Haz nasıl ölçülüyor? Çalışma ekibi, müzikten alınan hazzı değerlendirmek için Barselona Müzik Ödül Ölçeği (BMRQ) adlı standart bir anket geliştirdi. Bu ölçek duygusal tepki, ruh halini düzenleme, sosyal bağlar, bedensel hareket ve yeni müzik arayışı olmak üzere beş boyutu kapsıyor. Müzikal anhedonisi olan bireyler bu alanların tamamında düşük puanlar gösteriyor.
Beyin görüntülemesi sonuçları, müzikal anhedoni olan kişilerin melodileri tanımakta güçlük çekmediğini gösteriyor; ancak müzik dinlerken ödül devrelerinde aktivite düşüklüğü saptanıyor. Bu durum, problemin ödül sisteminden değil, müzikle kurulan bağlantıdan kaynaklandığını düşündürüyor. Ayrıca, bu bozukluğun genetik ve çevresel faktörlerle ilişkili olabileceği belirtiliyor. İkiz çalışmaları ise müzikten alınan hazdaki farklılıkların yaklaşık %54’ünün genetik faktörlerle açıklanabildiğini gösteriyor.