Nöbetçi Eczaneler
Ay’dan 1972’de Apollo 17 göreviyle getirilen küçük kaya örneği son yarım yüzyıldır saklandığı kapsülde bilim dünyasının merakını canlı tutuyor. Brown Üniversitesi’nden gezegen bilimci James Dottin ve ekibi, troilit minerali parçacıklarında Ay’ın bilinen jeolojik yapısıyla çelişen bir kükürt izi tespit etti. Kükürt izotopları analiz edildi, ekip örnekteki kükürt izotop oranlarını kütle spektrometresiyle inceledi ve bu izotopların Ay’ın tarihine dair yeni ipuçları taşıyabileceğini belirtti. Bazı parçacıklarda volcanik gazlaşmayı gösteren kükürt-33 artışı görüldü; fakat diğerlerinde şaşırtıcı derecede düşük kükürt-33 oranları çıktı. Dottin, “Ay’ın mantosunun Dünya ile aynı kükürt izotop bileşimine sahip olduğu düşünülüyordu. Ama bu sonuçlar tamamen farklı bir hikaye anlatıyor” diyerek dikkat çekici açıklamalarda bulundu. İki akıllı olasılık olarak öne sürülen hipotezler, Ay’ın tarihi üzerinde köklü değişiklikler yapabilir. Ayakın atmosferin fotokimyasal süreçlerle şekillendiği dönemde, yeni doğan Ay’ın yüzeyinin magma okyanusuyla kaplı olması ve kükürtün buharlaştırılarak ilk atmosfere karışması ihtimali öne sürülüyor; UV ışığı altında kükürt-33’ün seçici olarak tüketildiği düşünülüyor. Ayrıca İzler Theia’dan gelmiş olabilir hipotezi, Ay oluşumunda Theia çarpışmasının bu örnekte bıraktığı uç izotop imzasını açıklayabilir. Eğer bu olasılık doğrulanırsa, mevcut örnek Güneş Sistemi’nin 4.5 milyar yıl önceki çarpışma kaosundan kalan bir parçayı temsil ediyor olabilir. Ay’daki madde döngüsüyle ilgili yeni sorular gündeme geldi: Dottin, “Eğer kükürt yüzeyde fotokimyasal olarak değiştiyse, mantoya taşınmış olabilir; bu, Dünya’daki plak tektoniğine benzer bir süreç olmadan Ay’da da olabilir” dedi ve erken dönemde bilinmeyen jeolojik süreçlerin işaretçisi olabilir dedi. Araştırmaların nihai sonuçları için daha fazla Ay ve Mars örneğine ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Çalışma, JGR Planets dergisinde yayımlandı ve ayın kökenine dair tartışmaları yeniden şekillendirecek nitelikte.
