Nöbetçi Eczaneler
Enfeksiyon Illetleri Bilirkişisi ve Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Şurası Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, Çin’de pandemi yapma riski olan yeni grip virüsü ”G4 H1N1”e ilişkin açıklama yaptı.
Prof. Dr. Kara, bilim kişilerinin 2000’li yıllardan itibaren grip virüslerini nizamlı olarak izlediğini belirterek, virüste yaşanacak değişimleri takip ettiğini söyledi.
”3 FARKLI VİRÜSTEN HABER TAŞIYOR”
Çin’de ortaya çıkan girip virüsü ”G4 H1N1”in büsbütün yeni bir virüs olduğunu söylemenin sıkıntı olduğuna dikkat çeken Kara, “Özellikle hayvan çiftliklerinde ve yüklü olarak domuz çiftliklerinde görülen bir virüs vardı. Belirli kısmını kuşlarda görülen griplerden, görünür kısmını ise kişilerden almıştı. Bugün tanım edilen bu virüste şöyle bir özellik var; 2009’da pandemi yapan, kişilerde salgına neden olan H1N1, bir periyot domuz gribi olarak isimlendirilmişti. Bugüne baktığımızda mevsimsel grip ile devam eden bu virüsün malûm bir modülünü içeriyor. Bir kısmını tekrar kuşlardan almış vaziyette. Bir öteki kısmını bilhassa Kuzey Amerika’da aralıklı olarak kişilerde, aralıklı olarak domuzlarda görülen bir virüsten almış, yani 3 farklı virüsten haber taşıyor” dedi.
”DEVLETLER TARAFINDAN HAZIRLIK YAPILMALI”
Prof. Dr. Kara, Çin’de çıkan virüsün, 2009’da salgın yapıp beşerden insan kolay geçen virüsten kesim taşıdığı için ‘acaba kişiden insan geçebilir mi’ diye tedirginlik yarattığını belirterek, “Ama bugün ki haberler kişiden kişiye geçiş olmadığını gösteriyor. Bu bizim açımızdan, devletler tarafından takip edilerek hazırlık yapılması gereken bir durum. Topluluk açısından bakıldığında bir endişeye, tedirginliğe gerek yok. Bu tıp virüsler çok sık çıkıyorlar, hayvanlarda görünüyorlar; lakin kişilere geçme olasılıkları çok çok düşük. Beşere çok rahat geçeni şimdi olmadı; fakat olabilir mi, olabilir. Bu virüste bir ölçü riski artıran; 2009’daki pandemiden haber taşıması. Bu nedenle biraz daha riski yüksek görünüyor; ancak ‘bu toplulukta bir kaygı yaratacak kadar mı’, hayır değil. Fakat yeniden de bu türlü bir değişim olup da kişiden beşere bulaşırsa o zaman tehlikeli. İzlenilmesi, takip edilmesi lazım ve tehdit olabileceği düşünülerek hazırlık yapılması gerekiyor. Devletin bu tarafta hazırlıklı ve uyanık olması gerek” diye konuştu.
”ÖNLEM ALINIP TAKİP EDİLMELİ”
Grip virüsünün çok değişken olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Kara, “Bir kısmı çok kolay bulaşıyor; fakat mesela hastalık tablosu hafif olabilir, kayıplar da az olabiliyor. 2009’daki domuz gribi pandemisini hatırlarsak çok kolay bulaşıyordu, beşerler çok kolay hastalanıyordu. 1918’dekiyle karşılaştırıldığında kayıp sayısı çok düşüktü. Buradaki tedirginlik şu; kuşlardaki virüsten bir kısım taşıyor. Yani insan oğlunun daha önce bilmediği, görmediği bir kısım taşıyor. Ondan dolayı ilk kere karşılaşıldığı için ‘1918’deki üzere hareket edebilir mi’, teorik olarak edebilir. Gerçek ömürde yahut karşılaştığımızda ‘öyle oldu’ demek şuan hakikat değil; lakin ‘ihtimali var’ demek lazım. Bu nedenle önlem alınıp takip edilmeli” dedi.
”İLAÇ VE AŞI İÇİN HAZIRLIKLI OLUNMASI GEREK”
Prof. Dr. Kara, gribe karşı etkili ilaçlar olduğunu vurgulayarak, “Yeni gelişecek olan virüsün hem ilaçlara karşı dirençli olması hem çok kolay bulaşması hem ağır illete neden olması çok beklenen bir şey değil. Bir elimizde ilacımız var, iki daha da önemlisi aşıyı gripte nasıl yapacağımızı biliyoruz. Grip için nasıl aşı üretileceğini biliyoruz. Virüsü gördükten sonra da bir kaç ay içerisinde aşıyı çok bol ölçüde üretme talihi var dünyanın. Bunlar çok büyük avantaj. O zaman şöyle hareket etmek lazım ilaç ve aşı için hazırlıklı olunması gerekir. Bu tip virüsler dünya tarafından nizamlı olarak esasen takip ediliyor, devir periyot geliştiğini de biliyoruz. Lakin kişiden insan bulaşma özelliğini kazanma ihtimali çok düşük. Riskimiz var; lakin bugün için korkmayı gerektirecek bir durum yok. Bilim kişilerinin bunu takip etmesi, gerektiğinde ikazda bulunmamız lazım” tabirini kullandı.
”EĞER BULAŞ OLURSA ÇOK YÜKSEK RİSK VAR”
Prof. Dr. Kara, virüsün bilhassa domuz çiftliklerinde çalışan kişilere geçtiğini belirterek, “Çok ağır hastalık yaratmamış vaziyette. O geçen kimseden tıpkı konutta yaşayanlara bulaşmamış. Şayet bulaş olursa çok yüksek risk var, dikkatli olalım, izleyelim. Tekrar altını çizelim şu anda dünya genelinde, kişileri korkutacak durumun kelam konusu olmadığını tekrar söyleyelim. Koronavirüs azıkların üzerinde çok uzun canlı kalmıyor. Pişirmeye karşı çok hassas, pişirmeyi 60 noktanın üstüne çıkardığınızda virüsün aktivitesi kayboluyor. İnfluenza için de baktığımızda emsal özelikleri var. Âlâ pişirilmiş azıktan direkt geçiş yok. Çiğ yenildiğinde risk olabilir, onu kesinlikle düşünelim. Çiğ yemeyelim” dedi.
ÇİN’DE YENİ VİRÜS ALARMI: ARAŞTIRMACILAR KAYGILI