![](http://i0.wp.com/haberyum.com/wp-content/uploads/2020/07/yerli-ucak-bombasi-sarb-83-vazifeye-hazir-fR1qLQY5.jpg?resize=780%2C470&ssl=1)
TÜBİTAK SAGE Enstitü Yöneticisi Gürcan Okumuş, AA muhabirine, SARB-83 ve SERT-82’yi, girişimlerin aşikâr bir aşamaya gelmesiyle IDEF 2019 fuarında kamuoyuyla paylaştıklarını söyledi.
Envanterdeki nüfuz edici bombanın (NEB-84) geliştiril me sürecinde elde edilen tecrübenin benzeri mühimmatların gelişiminin yolunu açtığını belirten Okumuş, şöyle konuştu:
“Uçak bombası olarak kullanılmayan, bildiğimiz kadarıyla ilk kez Türkiye’nin kullandığı bir teknoloji var, ardışık delicili harp başlığı teknolojisi. Bu teknolojiyi uçak bombalarında NEB-84 olarak dünyada ilk biz kullandık. Yandan atılan mühimmatlarda var lakin uçak bombası olarak ardışık delicili yani çukur imlalı harp başlığı teknolojisi olarak yoktu. NEB-84’ten edindiğimiz tecrübeyle bunu Mark-83 (MK-83) geometrisinde ve kütlesinde yeniden ardışık delicili harp başlığı aktifliği olan bir mühimmat geliştirme girişimi olarak öz kaynaklarımızla başlattık.”
MK-83 uçak bombalarında kullanılabilen tüm güdüm kitlerinin SARB-83’te de kullanılabileceğini söz eden Okumuş, SARB-83 girişiminin SERT-82’ye nazaran biraz daha süratli ilerlediğini, bombanın alt sistem testleri ve çevresel testlerinin sonuçlandırıldığını ve girişimin son testleri kapsamında son olarak kalifikasyon ve delici aktifliğini görme testlerinin tamamlandığını bildirdi.
TÜBİTAK SAGE Enstitü Yöneticisi Gürcan Okumuş, hususa ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu
DUVARI SAATTE 280 KİLOMETRE SÜRATLE AŞTI
Okumuş, testlerin gerçekleştirildiği Maksat Balistiği Raylı Sistem Dinamik Test Altyapısı’nın (HABRAS) çok önemli bir altyapı olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmede bulundu:
“NEB-84 testini İngiltere’de yapmak zorunda kalmıştık, bu altyapı yoktu. Artık kendi altyapımızda kendi geliştirdiğimiz mühimmatı, SARB-83’ü test etmiş olduk. Çok hoş imajlar de aldık ve test de çok başarılı oldu. Yaklaşık 1,5 metrelik, 35 megapascal güçlendirilmiş duvarı SARB-83 mühimmatı ön delicisiyle deldi ve ana delici duvarın içinden geçerek aktifliğini gösterdi. SARB-83 yaklaşık saatte 300 kilometre süratle ilerledi, duvarı deldikten sonra ana delicimizin suratı yaklaşık saatte 280 kilometreydi. Yani 1,5 metrelik güçlendirilmiş duvarın yavaşlatma tesiri yüzde 10’dan bile az oldu. Bu nitekim çok yüksek bir aktiflik göstergesi. SARB-83 için tahminen son kere uçaktan külliyen canlı bir atış yapılmasını planlıyoruz. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığımızın ve Hava Kuvvetlerimizin muhtaçlığı doğrultusunda gelecek taleplere nazaran seri üretimi yapılabilir durumda. SARB-83, yakın zamanda farklı güdüm kitleriyle kullanılabilecek stratejik bir mühimmatımız olarak tasarrufa hazır.”
“İHRAÇ POTANSİYELİNE SAHİP”
SARB-83’ün güvenlik güçlerine sunacağı operasyonel kabiliyetlere değinen Okumuş, şunları kaydetti:
“SARB-83’ün eş pahası olarak MK-83 uçak bombalarımız var. Bunların delici özelliği bulunmuyor, SARB-83’te ardışık delici harp başlığı var ve bu tip uçak bombası olarak dünyada tahminen tek ülkeyiz. Bunun avantajı daha düşük süratlerde ve açılarda dahi delici aktiflik gösterebilmesi. SERT-82’de tekil kinetik delici var. O, çeliğin kendi gücüyle bir delme tesiri gösteriyor. SARB ve NEB’de ardışık delicili harp başlığı teknolojisi olduğu için çukur imlalı ön delici duvarda bir açılma sağlıyor ve ana delici buradan yoluna devam edebiliyor, çok önemli aktiflik gösteriyor. SARB-83 şu anda envanterde olmayan, dünyada da gibisi çok az olan bir mühimmat. En büyük avantajı MK-83 geometrisinde ve kütlesinde olduğu için yeniden TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen Hassas Güdüm Kiti, Kanatlı Güdüm Kiti ile entegrasyonlu şeklide hizmet yapabilecek, yurt dışına ihraç potansiyeli olan bir eser olması. MK-83 geometrisine tutarlı yurt dışında kullanılan güdüm kitleriyle kullanılabilecek stratejik bir mühimmat. Karargahlar, hava ortamları, sert tabana sahip baraj üzere stratejik amaçlarda çok yüksek aktiflik gösterebilecek bir mühimmat.”
Okumuş, SERT-82 girişiminin de 2021 içinde önemli bir aşamaya geleceğini bildirdi.
“BİZ TESTE GİDERKEN, BİZE TESTE GELİNECEK”
Gürcan Okumuş, HABRAS ile Türkiye’nin Avrupa’daki örneklerinden daha gelişmiş, daha teknolojik ve daha fazla yeteneğe sahip bir test altyapısına kavuştuğuna dikkati çekerek, böylelikle yurt dışında katlanılan büyük maliyetlerin önüne geçilirken, stratejik mühimmatların bilgilerinin de ülkede kaldığını dile getirdi.
HABRAS’taki testlerin mühimmatla hudutlu kalmayacağını vurgulayan Okumuş, “Ses suratının 2 katına kadar hızlandırma yapabildiğimiz bir altyapı. Burada çok farklı testler, bileşen testleri yapılabiliyor. Milli Muharip Uçak Girişimi kapsamında fırlatma koltuğu geliştirilmesi, paraşütlerle ilgili testler HABRAS’ta yapılabilecek.” dedi.
Bu testleri tarafta yapabilmenin de maliyetleri önemli orantıda azalttığını belirten Okumuş, aksi halde uçak kullanılarak yapılacak testlerin kavi, çok daha maliyetli ve riskli yapılmak durumunda kalınacağını tabir etti. Okumuş, HABRAS’ı kullanmaya yönelik taleplere değinerek, “Biz yurt dışına teste giderken bize yurt dışında test talepleri gelecek, geliyor da aslında.” diye konuştu.
Okumuş, SARB-83 testi yurt dışında yapılmak zorunda kalınsa yalnızca test firmasına ödenecek bedelin 500 bin dolardan aşağı olmayacağını, lojistik harcamalarla bu ölçünün milyon doları bulabileceğini laflarına ekledi.