Nöbetçi Eczaneler
Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan önderliğinde 2002 yılından bu yana ekonomi ve ticarette dünya sahnesinde belirgin bir konuma yükseldi. Cari fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 2002 yılında 238 milyar dolar iken 2023’te 1 trilyon 130 milyar dolara çıkmış, 2024’te 1 trilyon 322 milyar dolar ve 2025’in ilk çeyreğinde 1 trilyon 371 milyar dolar ile tüm zamanların zirvesi kaydedilmiştir. “OECD’nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biriyiz” ifadesiyle dile getirilen başarılar, yıl sonunda 1,4 trilyon dolarlık milli gelirin hedeflendiğini gösteriyor. Son 22 yılda yıllık reel büyüme %5,3 olarak kaydedildi ve son 10 yılda OECD’nin en hızlı büyüyen ülkelerinden biri olundu. IMF’nin temmuz raporunda bu yıl için büyüme tahmini %3’e yükseldi; küresel krizlere rağmen 19 çeyrektir kesintisiz büyüme sürüyor. Kişi başına milli gelir 2002’de 3.608 dolar iken 2025’in ilk çeyreğinin sonunda 15.971 dolara yükseldi.
“Destekler tarihi rakamlara ulaştı” kapsamında otomotiv ve emlak sektörlerindeki sahte ilanlar ile kayıt dışı faaliyetler engelleniyor. Tüketicilerin korunması için fahiş fiyat ve stokçuluğa karşı yürütülen mücadeleler ile güvensiz ve zararlı ürünlere yönelik denetimler devam ediyor. Bakanlık, esnaf, sanatkar ve kooperatiflere sağlanan destekleri tarihi rakamlara taşıdı. Hazine sübvansiyonlu kredilerde limitler artırıldı, vadeler uzatılarak ödeme kolaylığı sağlandı; kooperatifler için Desteklenmesi Programı kapsamında destek limitleri yükseltilerek üretim ve hizmet kapasitesi artırıldı.
Hedef yıl sonuna kadar 390 milyar dolarlık ihracat çalışmalarında, mal ihracatında pay 2002’de %0,55 iken 2024’te %1,07’ye, hizmetler ihracatında ise %0,84’ten %1,32’ye ulaştı ve 2002–2024 arasındaki dönemde toplam ihracat yaklaşık 7 kat büyüdü. Mal ve hizmet ihracatındaki artışlar ile ithalattaki gerileme sayesinde Mayıs 2023’te 55,1 milyar dolar olan yıllık cari açık, 2024 sonunda 10 milyar dolara kadar geriledi. 2024’te 377 milyar dolar ile Cumhuriyet tarihinin en yüksek mal ve hizmet ihracatı gerçekleşti. 2025 sonunda hedeflenen 390 milyar dolar, Ocak–Temmuz döneminde 156,4 milyar dolara ulaşan ihracatla destekleniyor. En çok ihracat yapılan ülkeler arasında Almanya, İngiltere, ABD, İtalya ve Irak bulunuyor; AB’nin ihracat değeri ise %8,5 artışla 67,8 milyar dolara yükseldi. Yıllık bazda AB’ye ihracat 113,8 milyar dolar ile rekor kırdı.
Hizmet ihracatı ise 2002’de 14 milyar dolar iken 2024’te 115,2 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı; hizmetler ticaret fazlası 62 milyar dolar ile dünyanın en çok hizmet fazlası veren 5. ülke konumunu güçlendirdi. 2025’in Ocak–Mayıs döneminde 40,1 milyar dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirildi ve 121 milyar dolarlık hedef için yol haritası belirginleşti. Uluslararası ticaret diplomasisi, üst düzey temaslar ve toplantılarla güç kazanırken, bölgesel ve küresel ölçekte yeni iş birlikleri ile ticaret ve yatırım alanlarında atılımlar sürüyor.
İhracatçılar için destekler kapsamında bölgeler arası ve küresel düzeyde yürütülen çalışmalar neticesinde şu ana kadar 24 ülke ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve 6 ülke ile Tarife İndirimi Anlaşması (TTA) yürürlüğe girdi; 3 STA ise müzakere sürecinde, 3 STA ise müzakere aşamasında. Geçen yıl mal ve hizmetler ihracatına 25 milyar lira, 2025’te ise 33 milyar lira bütçe ayrıldı; yılın 7 ayında 9,4 milyar lira ödeme yapıldı. Türk Eximbank, 2024’te 48,7 milyar dolar ile tarihinin en yüksek desteğini sağladı ve 2025 için 52 milyar dolar hedef belirlendi. Türk Ticaret Bankası 2025’te 75 milyar lira, İGE AŞ ise yıl sonuna kadar 160 milyar lira kefalet hacmi hedefliyor; ihracat reeskont kredilerinde günlük limit 4 milyar liraya çıkarıldı, faiz maliyetleri %27,09’a indirildi ve ihracat bedeli satış zorunluluğu %35 olarak belirlendi. “Uzak Ülkeler Stratejisi” ile 2028’e kadar uzak ülkelere ihracatın 50 milyar dolara, “İİT Ülkeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi” ile toplam ihracat içindeki payın %30’a ulaşması hedefleniyor. Yeşil Mutabakat Destek Programı ile ihracatçılara 5 yıl boyunca 13 milyon 645 bin lira değerinde yeşil dönüşüm desteği sağlanıyor. 2002–2025 dönemi boyunca ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar 13,5 milyar dolardan 279,5 milyar dolara yükseldi; yabancı sermayeli şirket sayısı 2003’te 5.600 iken 2024’te 86 bini aştı ve mevcut yatırımlar, hizmet, sanayi ve tarım sektörlerinde artış kaydederek 70 milyar dolarlık yıllık ihracat ve 1,2 milyon kişilik istihdam hacmi yaratıyor.
Güçlü gümrük diplomasisi ağına dair açıklamada, Gümrük Muhafaza ekiplerinin tüm sınır kapılarında kaçakçılık ve yasa dışı ticareti engellemek için yürüttüğü kararlı mücadeleye dikkat çekildi. 7 Ağustos itibarıyla 4.362 olayda geçen yıla göre yüzde 61 artışla 42 milyar 312 milyon liralık kaçak eşya yakalandı. Tek Pencere Sistemi, kağıtsız gümrük, Konteyner ve Liman Takip Sistemi gibi uygulamalar sayesinde işlemler hızlandı ve 72 ülke ile imzalanan anlaşmalarla güçlü bir gümrük diplomasisi ağı kuruldu. Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda atılan adımlar, ticarette elde edilen güçlü performansın “Ticaretin Yüzyılı” hedefini somut şekilde desteklediğini gösteriyor. Yatırım, üretim, istihdam ve ihracat alanlarında elde edilen kazanımlar, yalnızca mevcut büyümeyi güçlendirmekle kalmıyor; gelecek için sürdürülebilir kalkınma kapasitesini de pekiştiriyor. Bakanlık, mevcut pazarları derinleştirme ve yeni pazarlara erişim sağlama yönündeki çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor.