PEYZAJDER’den yangın uyarısı!

Ülke genelinde artış gösteren orman yangınları ve bu afetlere karşı alınan önlemler tartışılırken, Peyzaj Mimarları Derneği (PEYZAJDER) konuyla ilgili önemli bir açıklama yaptı. PEYZAJDER’in açıklamasında, iklim değişikliğinin, hızla artan kentleşmenin, plansız arazi kullanımlarının ve kurumsal koordinasyon eksikliğinin yangınların başlıca nedenleri olarak öne çıkarıldığı vurgulandı. Ayrıca, mevcut yangın mücadele yöntemlerinin sadece yangını söndürmeye odaklanmasının yetersiz kaldığı ve bu nedenle önleyici peyzaj planlamalarının öneminin altı çizildi. Peyzaj mimarlarının uzmanlık alanı olan, özellikle yangın riski yüksek bölgelerde gerçekleştirilecek peyzaj düzenlemelerinin, yangınların önlenmesinde kritik rol oynayacağı ifade edildi.

PEYZAJDER’e göre, yangınla mücadelede sadece acil müdahale ve söndürme çalışmaları yeterli değil; aynı zamanda, sistematik ve sürdürülebilir önleyici tedbirlerin hayata geçirilmesi gerekiyor. Bu bağlamda, “tampon bölgelerin oluşturulması”, “düşük yanıcılığa sahip bitki seçimleri” ve “yangın riskli alanlarda mekansal düzenlemeler” gibi yaklaşımların peyzaj mimarlarının uzmanlık alanına girdiği, fakat bu bilgi ve deneyimin karar alıcılar tarafından göz ardı edildiği belirtildi. Peyzaj mimarlarının, doğa ve kent yaşamını uyum içinde sürdürmek adına, afetlere dirençli, sürdürülebilir ve estetik peyzaj alanları tasarlama konusunda büyük sorumlulukları bulunduğu vurgusuyla, PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim, “Şunu net bir şekilde ifade etmek isterim ki; yangınlar kader değil, insan eliyle kontrol altına alınabilecek ve önlenebilecek krizlerdir. Çözüm, bilimsel verilere dayalı planlama ve disiplinlerarası iş birliği ile mümkündür. Doğayla uyumlu, afetlere karşı dayanıklı yaşam alanları oluşturmak ve bu konuda toplumun bilinç seviyesini artırmak, en büyük önceliklerimiz olmalıdır” dedi.

Öneriler ve Beklentiler

• Yangınlara karşı etkili mücadele, sadece söndürmeye odaklanmak yerine, önleyici ve bütünsel yaklaşımlarla planlanmalıdır.
• Peyzaj mimarlarının, ormancılık, afet yönetimi ve kent planlama süreçlerine aktif katılımı sağlanmalı ve bu alanlarda uzmanlıklarının kullanılması teşvik edilmelidir.
• Koruma altındaki alanların yasal statüsü güçlendirilerek, bu alanların yapılaşmaya açılmasına kesinlikle izin verilmemelidir.
• Her bölgenin taşıma kapasitesi belirlenmeli ve bu kapasite göz önünde bulundurularak planlama ve uygulama kararları alınmalıdır.
• Çevre ve doğa koruma mevzuatı, tavizsiz ve kararlılıkla uygulanmalı, uygulamada denetim ve takip mekanizmaları güçlendirilmelidir.
• İklim krizi, orman yangınları ve doğa bilinci konularında, özellikle genç nesiller başta olmak üzere tüm toplum düzenli ve sistematik eğitimlerle bilinçlendirilmelidir.
• Yangın söndürme ekipmanları, araçlar ve insan kaynağı, teknolojik gelişmeler ve ihtiyaçlar doğrultusunda sürekli güncellenerek güçlendirilmelidir.

PEYZAJDER’in yaptığı bu açıklama, sadece yangınların değil, aynı zamanda sürdürülebilir ve doğayla uyumlu kent yaşamının da temel taşlarını oluşturacak kapsamlı stratejilerin geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Bu süreçte, peyzaj mimarlarının uzmanlık ve tecrübelerinin karar alma mekanizmalarında daha etkin şekilde yer alması, ülkemizde yaşanan afetlerin azaltılmasında önemli bir adım olabilir.