Türkiye’de Orman Yangınları: Gerçekler ve Çözüm Yolları
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi verileri ve uzmanların gözlemleri ışığında, Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelede karşılaştığı zorluklar ve alınması gereken önlemler detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Son 88 yılda toplam 1 milyon 907 bin hektar orman alanının yandığı ve bu alanın yıllık ortalama 21 bin 600 hektar seviyesinde olduğu kayıtlara geçmiştir. Aynı dönemde toplam 126 bin yangın meydana gelmiş ve yıllık ortalama 1.400 yangın yaşanmıştır. Ancak, özellikle son on yılda bu rakamlar kayda değer şekilde artmış, 2 bin 700 civarında yangın ve 2024 yılı itibarıyla ise rekor seviyeye ulaşarak 3 bin 800 yangına ulaşmıştır.

Özellikle 26 Haziran – 3 Temmuz 2025 tarihleri arasında meydana gelen 576 orman yangını, iklim değişikliğinin etkisiyle birlikte, bu sorunun ne denli ciddi boyutlara ulaştığını göstermektedir. Küresel iklim değişikliği ve bunun getirdiği olumsuz hava koşulları, yangınların yayılmasını ve kontrol altına alınmasını zorlaştırmaktadır.
Orman Emekçileri ve Can Güvenliği
Yangınlara müdahale eden ekiplerin ve orman çalışanlarının yaşadığı trajik kayıplar, bu mücadeledeki en acı gerçeklerden biridir. Tarım Orkamsen Şube Başkanı Tarık Efe, son iki ayda yaklaşık 15 orman emekçisinin hayatını kaybettiğine ve 20’den fazla kişinin yaralandığına dikkat çekerek, bu durumun eğitim, denetim ve koordinasyon eksikliklerinden kaynaklandığını vurgulamıştır. Bu kayıplar, sadece güvenlik önlemlerinin artırılmasıyla değil, aynı zamanda çalışanların eğitim seviyesinin yükseltilmesi ve acil durumlara hazırlıklı olunmasıyla azaltılabilir.

Yangınlara müdahale yerine, önleyici çalışmaların ön plana çıkarılması büyük önem taşımaktadır. Tarık Efe, yangınların %99’unun insan kaynaklı olduğunu belirterek, bu durumun sorumluluğunun yalnızca doğaya değil, toplumun tüm kesimlerine ait olduğunu ifade etmiştir. Bu bağlamda, öneriler şu şekilde sıralanabilir:
- Enerji nakil hatlarının yer altına alınması ve enerji altyapısının güvenli hale getirilmesi
- Anız yakma alışkanlığının tamamen terk edilmesi ve alternatif yöntemlerin teşvik edilmesi
- Ateşsiz piknik ve mangal kültürünün yaygınlaştırılması
- Orman sınırlarına yakın bölgelerde yanıcı maddelerin ve atıkların denetlenmesi
- Turizm tesislerinin yangın önleme altyapısının güçlendirilmesi ve standartlara uygun hale getirilmesi
Toplum Temelli Yangınla Mücadele ve Eğitim
Yangınların önlenmesinde en önemli faktörlerden biri, yerel halkın bilinçlendirilmesi ve aktif katılımıdır. Tarık Efe, toplum temelli eğitim ve organize mücadele kültürünün yerleşmesi gerektiğine vurgu yaparak, şu ifadeleri kullanmıştır: “Yangına hassas bölgelerde, toplumun tüm kesimleriyle birlikte, eğitimli ve duyarlı bir yapının oluşturulması şarttır. Bu kültür yerleşmedikçe, yangınların önüne geçmek mümkün değildir.”
Özellikle, yangınların büyük çoğunluğunun doğal nedenlerle değil, insan hatası ve ihmaliyle çıktığını belirten Efe, asıl sorunun doğanın sermayenin kar hırsına kurban edilmesi olduğunu dile getirerek, toprağımıza, suyumuza ve ormanlarımıza sahip çıkmayı sürdüreceklerini ve birlikte mücadele ederek kazanacaklarını ifade etmiştir.
