Nöbetçi Eczaneler
NASA, 2027 yılı ortalarında astronotları Ay’a götürme planını sürdürürken, SpaceX’in Ay iniş aracı üzerindeki gecikmelerin Artemis 3 görevini erteleyebileceği endişelerini beraberinde getiriyor.
Havacılık Güvenlik Danışma Paneli, Cuma günkü açık oturumda SpaceX’in Starship tabanlı HLS’nin yıllarca gecikebileceğini belirtti. Panel, Texas’taki Starbase ziyareti sonrasında bu değerlendirmeyi paylaştı. NASA’nın eski Operasyon Direktörü Paul Hill, HLS takviminin şu anda ciddi zorluklar yaşadığını ve 2027 hedefi için birkaç yıllık bir gecikme ihtimali bulunduğunu ifade etti.
Neden bu durum önemli? Amerikalı astronotların Ay’a yeniden ayak basması, NASA için yalnızca bilimsel bir hedef değil; aynı zamanda stratejik bir öncelik olarak öne çıkıyor. Yeni bir uzay yarışının şekillendiğini söyleyen analistler, ABD, Çin ve Rusya arasındaki rekabetin bu alanda hız kazanacağını belirtiyor. Ay’a ilk ulaşan ülke, gelecekteki uzay kurallarını da belirleyebilir ve bu durum, Ay’ın ötesindeki uzay egemenliği açısından kritik bir rol oynuyor.
Süreç nasıl bu noktaya geldi? NASA, 2021’de SpaceX ile, astronotları Ay’a indirecek özel bir Starship versiyonu geliştirmek üzere bir işbirliğine girdi. O dönemde hedeflenen tarih 2024’tü; fakat ilerleyen yıllarda bu planlar ertelendi. Bu yılki patlama ve test başarısızlıkları, HLS geliştirme sürecini yavaşlattı. En kritik aşamalardan biri, Starship’in Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapmasını sağlayacak kriyojenik transfer teknolojisi oldu. Bu teknoloji olmadan araç Ay’a doğru yola çıkamaz. Starship HLS’nin öncelik çatışması Starlink projesiyle de gündeme geldi: Starship HLS, ayrıca Artemis 3 için yakıt depoları ve iniş aracı sağlamak zorunda. Hill, “Önümüzdeki altı ay içinde yapılacak Starship testleri, 2027’de astronotların Ay’a gidip gidemeyeceğini belirleyecek” dedi. Alternatif çözüm var mı? Panel üyeleri, şu an için SpaceX’in tek seçenek olduğuna vurgu yaptı ve Hill’in sözleriyle “Bu hızda üretim, uçuş temposu ve maliyet düşüşü hep birlikte sağlanabilir başka bir kurum yok” ifadesini paylaştı. Ancak gerçek şu ki, SpaceX bu belirsizlikleri aşamazsa Artemis 3 planı da geri çekilebilir.
NASA, 2023’te Jeff Bezos’un Blue Origin ile Artemis 5 için ikinci bir iniş aracı geliştirilmesi konusunda bir sözleşme imzaladı. “Blue Ghost” olarak adlandırılan bu araç için 3,4 milyar dolarlık bir anlaşma var. Bu projede Lockheed Martin, Boeing, Draper, Astrobotic ve Honeybee Robotics gibi önemli ortaklar da yer alıyor.