Nöbetçi Eczaneler
Meclis Düzenleme Komitesi, yoğun tartışmalar eşliğinde, “Tevrat eğitimini İsrail vatandaşlarının temel haklarından biri” olarak kabul eden ve oldukça çalkantılı olan “Tevrat Eğitimi Temel Yasa Tasarısı“nı, üzerinde birkaç değişiklik yapılması şartıyla 4’e karşı 10 oyla Meclis Genel Kurulu’na sevk etti. Bu tasarının, çarşamba günü yapılan ilk tur oylama için planlandığı belirtiliyor. Koalisyon hükümeti, 16 Temmuz’da başlayacak olan Meclis tatili öncesi bu yasa tasarısını yasalaştırmayı amaçlıyor.
Ultra-Ortodoks partiler tarafından sunulan yasa, askere gitmeyi reddeden Haredi öğrencilere yönelik cezai yaptırımlar ve yargılamaların önüne geçmeyi hedefliyor. Yasal zemini olmayan İsrail’de Temel Yasalar en yüksek hukuki geçerliliğe sahip olup, anayasa ilkeleriyle eşdeğer görülüyor. Bu yasa tasarısı da var olan Temel Yasalara yeni bir maddeler eklemeyi ve hukuki statüyü değiştirmeyi planlıyor.
Başsavcı Yardımcısından Tasarıya EleştiriHükümetin bu adımını şiddetle eleştiren Başsavcı Yardımcısı Avital Sompolinsky, oldukça karmaşık anayasal sorunların bulunduğuna dikkat çekerek, “İlk okuma aşaması, bu yasanın amacının net anlaşılmadığı koşullarda geçilemez” dedi. Sompolinsky, eğer amaç Haredi toplumunun statüsünü düzenlemekse, bunun hakkın ve sorumluluğun dengeli tartışmalar gerektirdiğini, fakat taslağın bu soruları cevaplamadığını vurguladı.
Muhalefet ise Yasaya Sert Tepki GösterdiMuhalefet milletvekilleri, yasa tasarısının yalnızca Yüksek Mahkeme kararını etkisiz hale getirmek ve bu yasa dışı engeli aşmak amacıyla hazırlandığını belirtti. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi’nin Meclis Grup Başkanı Ofir Katz’ın salondan çıkardığı muhalefetteki Gelecek Var Partisi milletvekili Moshe Turpaz, “Tevrat öğrencilerine özel statü sağlamak için yapılan bu Temel Yasa girişimi art niyetlidir” dedi. Tasarının ülkede ciddi bir siyasi krize yol açtığı iddia edilirken, Turpaz bu durumu, “adil olmayan bir girişim” olarak nitelendirdi.
İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024 tarihinde, herkesin zorunlu askerlik yaptığı ülkede, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına hükmetmişti. Bu karar, Netanyahu hükümeti ve Haredi partilerin şiddetli tepki göstermesine neden oldu. Yeni zorunlu askerlik yasa tasarısı konusunda uzlaşma sağlanamaması ülkede siyasi krize sebep oldu.
Haredi toplumunun temsilcileri ise tasarıyı memnuniyetle karşıladı. Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) lideri Yitzhak Goldknopf, “Yahudilerin sadece Tevrat çalışmaları sayesinde ayakta durduğu ve devlet içinde de bu eğitimin resmî statü kazanması gerektiği” şeklinde konuştu. Ayrıca, Yeşiva eğitimine devam eden öğrencilerin hırsız veya terörist olarak muamele görmesine karşı çıkan Goldknopf, bu yasa ile Tevrat eğitiminin toplumda hak ettiği değere ulaşacağını savundu.
Utj milletvekili Moshe Gafni ise, “Yahudi halkını ayakta tutan şey Tevrat eğitimidir ve artık bu eğitim devlet tarafından resmileştirilecektir” diyerek yasayı destekledi. İsrail’de Haredi nüfusun yaklaşık %13’ünü oluşturan ve dini gerekçelerle askerlik yapmayı reddeden bu topluluk, ülkedeki toplam nüfusun yaklaşık 10 milyon civarında olduğu biliniyor.
İsrail Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz yıl Haredilerin askere alınmamasının yasa dışı olduğunu hükmetmişti. Başbakan Netanyahu ve hükümetinin Haredi partilerle yaptığı görüşmelerden sonuç alınamaması, ülkede siyasi krize neden olmuş ve yeni yasa tasarısı ile ilgili tartışmalar sürüyor.
