Haber: Ogün AKKAYA
TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, yenilenebilir enerji düzenlemeleriyle çeşitli kanunlarda değişiklik öngören teklifi kabul etti. Teklif; jandarma ve polis meslek yüksekokullarına giriş koşullarından BOTAŞ’ın kamuya olan borçlarına, genel sağlık sigortası primlerinden yatırım fonlarının tasfiyesine kadar farklı alanlarda hükümler içeriyor.
Komisyon toplantısına AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank başkanlık etti. Görüşmeler sırasında teklifin kurumlar vergisiyle ilgili 11’inci maddesinde, AK Parti milletvekillerinin sunduğu önerge doğrultusunda değişiklik yapılması istendi.
Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli için adaylık şartları kanunda düzenlenecek. Teklifin ilk maddesi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapacak muvazzaf subay ve astsubay adayları ile fakülte ve meslek yüksekokullarına alınacak kişilerde aranacak koşulları Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’na taşıyor.
Fakülte ve meslek yüksekokullarına başvuracakların Türk vatandaşı olması, başvuru yılının 1 Ocak günü itibarıyla 21 yaşını doldurmamış bulunması, lise veya dengi okul mezunu olması ve mevzuatta belirlenen sağlık koşullarını karşılaması gerekecek. Adaylarda ayrıca silah taşımaya ya da silahlı görev yapmaya engel bir durumun bulunmaması, kamu haklarından yoksun olmamaları ve alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmemiş olmaları şartı aranacak.
Teklifte, terör örgütleri veya bunlarla bağlantılı yapıların eylem, toplantı, yürüyüş ve mitinglerine katılmama ya da destek vermeme koşulu da yer alıyor. Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya siyasi partilerin yan kuruluşlarına üye olmamak da adaylarda aranacak şartlar arasında bulunuyor.
Mesleki eğitimde devlet katkısının devamı için süre uzatılabilecek. Teklifin ikinci maddesi, Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki devlet katkısı uygulamasını uzatma yetkisinin süresini 15 eğitim ve öğretim yılına çıkarıyor. Cumhurbaşkanı bu yetkiyi her defasında bir eğitim ve öğretim yılı için kullanabilecek.
Düzenleme, aday çıraklar ve çırakların yanı sıra işletmelerde mesleki eğitim, staj veya tamamlayıcı eğitim alan öğrenciler için ücret güvencesinin sürdürülmesini amaçlıyor. Öğrenci kabul eden işletmelerin mali yükünü azaltmaya yönelik destek mekanizmasının devamı da teklif kapsamındaki hedefler arasında yer alıyor.
Kadın ve genç istihdamına yönelik teşvik 2028 sonuna kadar uzatılabilecek. Teklifin üçüncü maddesi, kadınların, gençlerin ve mesleki-teknik eğitim belgesi bulunan işsizlerin istihdamına yönelik teşvikin süresini 31 Aralık 2028’e kadar uzatıyor. Cumhurbaşkanına bu süreyi 31 Aralık 2029’a kadar artırma yetkisi verilmesi de öngörülüyor.
Yüzen LNG terminallerinin lisanslarında belirtilen konum dışında, başka bölgelerde hizmet vermesine imkân tanınması da teklifin düzenlemeleri arasında bulunuyor. Lisans sahibinin talebi üzerine, arz güvenliği ilkeleri dikkate alınarak ve Bakanlığın görüşü alınarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu izin verebilecek.
BOTAŞ’ın belirli vergi ve yükümlülükleri alacaklarına mahsup edilebilecek. Teklif, şirketin 31 Aralık 2026 ile 31 Aralık 2027 arasında Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödemesi gereken vergi, fon ve payların, Hazineden doğmuş veya 31 Aralık 2027’ye kadar doğacak görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık mahsup edilmesini düzenliyor.
Mahsup işlemlerini Ticaret Bakanlığı her ay, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirmeden yapacak. Terkin edilecek vergi asılları için feri alacak hesaplanmayacak.
Görevlendirme bedelinin hesabında BOTAŞ’ın muhasebe kayıtları ve belgeleri esas alınacak. İnceleme sonucunda hesaplanan bedelin terkin edilen tutardan düşük olduğunun belirlenmesi halinde şirket, yükümlülüklerini faiz uygulanmadan yerine getirecek ve ilgili tutar genel bütçeye gelir kaydedilecek.
Polis meslek yüksekokullarına giriş şartları da kanunda yer alacak. Teklifin altıncı maddesi, polis meslek yüksekokullarına başvuracak adaylarda aranacak koşulları düzenliyor. Adayların Türk vatandaşı ve lise veya dengi okul mezunu olması, silahlı görev yapmaya engel bir durum taşımaması ve ilgili sağlık şartlarını karşılaması gerekecek.
Adayların sınavın yapıldığı yılın 1 Ekim günü itibarıyla 18 yaşını tamamlamış, aynı yılın 1 Ocak günü itibarıyla ise 26 yaşından gün almamış olması şartı aranacak. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmemiş olmak, belirli suçlardan mahkûmiyet ya da ilgili suçlar kapsamında kovuşturma bulunmaması, terör örgütleriyle bağlantılı eylemlere katılmamak ve herhangi bir siyasi partiye üye olmamak da düzenlemede sıralanıyor.
YEKA yarışmalarında uygulanacak yöntemler şartnamede belirlenecek. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları ve bağlantı kapasitelerinin yarışma yoluyla tahsis edilmesi öngörülüyor. Kapalı teklif, açık eksiltme veya açık artırma yöntemlerinden hangilerinin uygulanacağı, kaynak alanlarının teknik ve idari özellikleri ile bağlantı kapasitesi dikkate alınarak yarışma şartnamesinde gösterilecek.
On yıllık süresini tamamlayan ve elektriksel kurulu gücü en az 750 kilovat olan lisanssız elektrik üretim tesisleri, tesis sahibinin talebi üzerine lisanslı üretime geçebilecek. Bunun için lisans süresindeki saatlik piyasa takas fiyatının, ilgili tesis türü için geçerli güncel YEK Destekleme Mekanizması fiyatını aşması halinde aradaki farkın ve lisans alma bedelinin mekanizmaya katkı bedeli olarak ödenmesi gerekecek.
Lisans alma bedeli, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun kaynak bazında belirlediği güncel birim yatırım tutarının yüzde 30’unu geçemeyecek. Bu sınır, lisanslı üretime geçişte uygulanacak bedelin üst eşiğini oluşturacak.
Kamu üniversitelerinin sağlık hizmetlerindeki tahakkuk farkı terkin edilebilecek. 2026 yılında götürü bedel üzerinden sözleşme yapan kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının, yıl sonuna kadar verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuku sözleşme tutarının altında kalırsa aradaki fark silinebilecek. Terkin edilen tutar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılacak ödenekten karşılanacak.
Teklifin 10’uncu maddesi, 1 Ocak 2017’den önceki döneme ait ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilmesini öngörüyor. Kanunun yayımlandığı tarihe kadar ilgili dönemler için ödenmiş primler iade edilmeyecek ve başka borçlara mahsup edilmeyecek.
Elektrik üretim şirketlerinin indirimli kurumlar vergisinden yararlanmasının önü açılabilecek. Teklifin 11’inci maddesi, Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki yüzde 12,5’lik indirimli kurumlar vergisi uygulamasının dışında bırakılan kurumlar arasına elektrik enerjisi üretim faaliyeti yürüten şirketleri de ekliyordu.
AK Parti milletvekillerinin verdiği önergeyle, “kıymetli maden rafinerileri, petrol rafinerileri, tütün mamulleri ve alkollü içki üreticileri ile elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunan kurumlar hariç” ibaresinin, “kıymetli maden rafinerileri, petrol rafinerileri, tütün mamulleri ve alkollü içki üreticileri hariç” şeklinde değiştirilmesi istendi. Önergenin gerekçesinde, elektrik üretim faaliyeti yürüten kurumların yüzde 12,5 oranında uygulanacak kurumlar vergisi indiriminden yararlanmasının amaçlandığı belirtildi.
Güneş ve rüzgâr tesislerinin kapasite artış bedeline üst sınır getirilecek. Teklif, bu kaynaklara dayalı üretim lisansı sahiplerinin elektriksel kapasite artışlarında megavat başına alınacak bedelin, kaynak bazında belirlenen güncel birim yatırım tutarının yüzde 50’sini aşmamasını öngörüyor. Bedeller arz güvenliği ilkeleri doğrultusunda TEİAŞ tarafından belirlenecek ve lisans değişikliğinden önce peşin tahsil edilerek TEİAŞ gelirlerine kaydedilecek.
Yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin düzenlemede ise kanun kapsamındaki işleri yürüten görevliler, bankalar ve bankaların görevlendirdiği kişiler için sorumluluk muafiyeti öngörülüyor. Bu kişiler, tasfiye, devretme ve devralma işlemleriyle ilgili olarak 17 Eylül 2026’dan itibaren aldıkları karar ve yaptıkları işlemler nedeniyle hukuki, idari ve mali sorumluluk taşımayacak; suç oluşturan fiiller muafiyet kapsamına girmeyecek.
Teklifin yürürlük maddelerine göre ikinci madde 14 Eylül 2026’dan, 13’üncü madde ise 17 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Kurumlar vergisiyle ilgili 11’inci madde 2027 yılı ve sonraki vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanacak; diğer hükümler de yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girecek.
