Nöbetçi Eczaneler
CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 5 Ağustos 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Türkiye’nin ayçiçeği üretiminde yaşanan ciddi kuraklık ve iklim değişikliği nedeniyle önemli kayıplar yaşandığını vurguladı. TÜİK’in 2025 yılı için yaklaşık 2,3 milyon tonluk üretim tahmininin oldukça iyimser olduğunu belirten Sarıbal, özellikle Trakya bölgesinde dekara düşen verimin bazı alanlarda sadece 100 kilogram seviyesine gerilediğine dikkat çekti. O bölgedeki çiftçilerin, geleneksel ortalama dekara 200 kilogram olan verimden oldukça uzaklaşmış olduğunu ve hasadın erkene alınmasıyla birlikte çiftçilerin büyük mağduriyet yaşadığını ifade etti. Sarıbal, “Çiftçilerimiz, iklim değişikliğinin ve kuraklığın etkisiyle, üretim maliyetleri artarken gelirlerinde ciddi azalmalarla karşı karşıya. Bu durum, tarımın sürdürülebilirliği açısından büyük bir tehdit oluşturuyor.” dedi.
Fiyat Politikaları ve Çiftçinin Zor Durumu
Trakyabirlik’in 28 TL olarak açıkladığı ayçiçeği alım fiyatını değerlendiren Sarıbal, üreticilerin kilogram başına maliyetinin yaklaşık 27 TL olduğunu ve bu fiyatın üreticiyi zarara uğrattığını belirtti. “Üretici, emeğinin karşılığını alamıyor. 2024/2025 sezonunda avans fiyatı 20 TL seviyesinde idi. Ancak, girdi maliyetleri son bir yılda %50’den fazla artış gösterdi. Çiftçilerimiz, 30 TL’nin altında bir fiyat beklemiyor. Birlikler, enflasyon oranını ve üreticinin alın terini dikkate alarak fiyat politikalarını yeniden gözden geçirmeli ve adil fiyatlar belirlemeli,” diye ekledi.
İthalat ve Dışa Bağımlılık
Sarıbal, Türkiye’nin ayçiçeği ithalatında ciddi artışlar yaşandığını ve bu durumun tarım politikalarındaki yanlış yönlendirmelerden kaynaklandığını savundu. “Ülkemizde ayçiçeği üretim oranı 2002’de %85 seviyesindeyken, 2024’te bu oran %70’e gerilemiş durumda. 2024 yılında 1,8 milyar dolar tutarında ayçiçeği tohumu, yağı ve küspesi ithal edildi. 2025 yılının ilk altı ayında ise bu rakam 1,5 milyar doları aşarak ciddi bir dışa bağımlılığı ortaya koyuyor,” dedi. Ayrıca, 22 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, 12 Ocak-31 Mayıs 2026 tarihleri arasında 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumu için sıfır gümrük vergisi uygulaması ve 400 bin ton ham ayçiçeği yağı için %20 oranında gümrük vergisi getirilmesinin ithalatı teşvik edeceğine dikkat çekti.
Çözüm Önerileri ve Tarımsal Destekler
Sarıbal, ayçiçeği üretiminin sürdürülebilirliği için kooperatiflerin ve çiftçilerin etkin alım yapmasını sağlamak amacıyla Türkiye’deki Trakya Birlik, Çukobirlik, Karadeniz Birlik ve Konya Şeker gibi üretici kooperatiflerine güçlü finansman desteği sağlanması gerektiğine vurgu yaptı. “Kamu bankaları, üreticilere uygun faizli finansman imkanları sunmalı ve tarım kredileriyle destek olmalı. Ayrıca, 2024 yılında dekara 732 TL olarak açıklanan üretim destekleri, ödemelerin 2026 yılında yapılmasıyla enflasyon karşısında eriyip gidiyor. Bu nedenle, prim desteklerinin ve kuraklığa dayanıklı tohum çalışmalarının hızlandırılması, çiftçinin ve tarımın geleceği açısından hayati önem taşıyor,” diye konuştu.