Bursa’nın tarihi çarşılarında yaşatılan ticaret ve kültür mirası, Üsküp’teki Osmanlı çarşısının yenilenmesine örnek olacak. Yaklaşık bin dükkânı bünyesinde barındıran Üsküp Tarihi Osmanlı Türk Çarşısı’nın korunması ve canlandırılması için Kuzey Makedonya’dan gelen üst düzey heyet, Ankara’daki temaslarının ardından Bursa’da incelemelerde bulundu.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti önceki dönem Başbakan Yardımcısı, iktidar partisinin Genel Başkanı ve Üsküp Çayır Belediye Başkanı İzzet Meciti, Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman ile önceki dönem Sayıştay Başkanı Naser Ademi’nin yer aldığı heyet, Bursa Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı’yı ziyaret etti. Heyet, bölgedeki esnafla görüşerek Bursa’nın tarihî çarşı deneyimi ve ticari yaşamı hakkında bilgi aldı.
Projenin odağında yalnızca tarihî yapıların korunması değil, esnaf kültürünün, ticaret hayatının ve sosyal dokunun sürdürülmesi de bulunuyor. Çalışmaların devlet kurumları, yerel yönetimler, ticaret ve sanayi odaları ile esnaf temsilcilerinin iş birliğiyle yürütülmesi planlanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yanı sıra Bursa ve Üsküp yerel yönetimleri, ticaret kuruluşları ve esnaf birliklerinin de projeye katılması öngörülüyor.
Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman, Bursa ziyareti sırasında Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın yenilenmesi için Türkiye ile birlikte çalıştıklarını belirtti. Ankara’da Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan ile toplantı yaptıklarını aktaran Süleyman, “Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın yenilenmesi ve tadilat çalışmalarının başlatılmasına yönelik proje hazırlıklarımızı görüştük. Bugün de Bursa’dayız. Osmanlı Çarşısı’nın esnafıyla bir araya geldik. Allah nasip ederse bu projeyi Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı, Makedonya Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Bayram Vardar’ın yardımlarıyla güzel bir projeye dönüştüreceğiz. Üsküp Çarşısı’nı yenilemek amacıyla ziyaretlere başladık. Ocak ayında Kuzey Makedonya’da yeni bir toplantı gerçekleştirilecek. Buradaki ticari iş birliğini ve kardeş esnaf modelini Üsküp’e taşımak istiyoruz” diye konuştu.
Şehir Plancısı Bayram Vardar, Bursa ile Üsküp arasındaki tarihî bağların ticaret ve kültür üzerinden sürdüğünü ifade etti. Bursa’nın 1326’da fethedilmesinin ardından Üsküp’ün 1391’lerde Osmanlı topraklarına katılmasıyla iki kent arasında güçlü bir ilişki kurulduğunu belirten Vardar, “Bu iki şehrin ticari ve kültürel yaşamının nabzının attığı çarşılardaki kardeşliğin sürmesini murat ediyoruz. Üsküp Çarşısı’nın temel mimari altyapısı sağlam olsa da restorasyona ve renovasyona ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
Vardar, Özel Çarşı Kanunu kapsamında kapsamlı bir çalışma yürüttüklerini ve altyapıdan ahşap doğramalara, tabelalardan cephe düzenlemelerine kadar birçok konuda Bursa modelinden yararlanılacağını kaydetti. Gerçekleştirilen çalıştayın verimli geçtiğini de belirten Vardar, Bursa’daki çarşı esnafı ile Üsküp’teki esnafın buluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Bursa Hanlar Bölgesi, yaşayan tarihî çarşı yapısıyla Üsküp projesine örnek oluşturuyor. Vardar, Bursa’daki deneyimin Üsküp’ün merkezindeki tarihî çarşıda da uygulanmasını istediklerini belirterek restorasyonun sosyal, ekonomik, mali ve hukuki boyutlarının birlikte ele alınacağını aktardı.
Hazırlanacak master planla Üsküp’teki Kurşunlu Han, Sulu Han ve Kapan Han’ın kültür, sanat ve kamusal buluşma alanları olarak değerlendirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca sokakların tarihî dokuya uygun biçimde düzenlenmesi, tabela, kepenk, çatı ve cephe bütünlüğünün sağlanması, esnaf birlikleri arasındaki iş birliğinin artırılması ve usta-çırak geleneğinin güçlendirilmesi planlanıyor.
