Bursa’da Bayram Çöreği Gelenekleri

Bursa’nın en köklü ve sevilen geleneklerinden biri olan ‘bayram çöreği’, sokakların ve evlerin sofralarını süsleyerek bayram sevincine ayrı bir anlam katıyor. Bu çörekler, özellikle ramazan ve kurban bayramlarında yoğun talep görüyor ve kent halkı tarafından büyük bir özlemle bekleniyor. Ekşi mayalı köy ekmeği hamuruna zeytinyağı, ayçiçeği yağı, ceviz, susam ve haşhaş eklenerek hazırlanan bu özel çörekler, odun ateşinde pişirilerek kendine özgü bir aroma kazanıyor. Günler öncesinden sipariş listeleri hazırlanan çörekler, bayram başlangıcına kadar hazırlıkların hız kesmeden devam ettiği alanların en önemli lezzetleri arasında bulunuyor. Bayrama 3 gün kala yoğunluk artarken, özellikle Ürünlü Mahallesi’nde fırınlar mesai yaparak yüzlerce çörek pişiriyor. Fırınların önünde uzun kuyruklar oluşurken, çöreklerin fiyatı içeriğine göre 150 ile 180 lira arasında değişiyor. Sade ekşi mayalı köy ekmekleri ise 70 liradan satışa sunuluyor. Bu geleneksel çörekler, arife günü ve bayram sabahı olmak üzere çeşitli zamanlarda sofralara konuyor. Ürünlü Mahallesi’nde yaşayan ve bu geleneği sürdüren iki komşu, Seyhan Mestan ve Nuran Öz, çörek yapımının inceliklerini ve bayram öncesi hazırlıkları anlatıyorlar. Seyhan Mestan, ‘Ekşi maya ekmekten yapılıyor. Bayram öncesi siparişleri alıyoruz, bayram başlamadan birkaç gün önce fırınlar sürekli çalışır ve çörekler hazırlanır’ diyerek süreci detaylandırıyor. Özellikle bayram öncesinde yoğunluk yaşandığını belirten Nuran Öz, ‘Son dakika alanlar ise şanslı sayılır, çünkü her zaman yeterince çörek yapamıyoruz’ ifadelerini kullanıyor. Çöreklerin üzerlerine köy yumurtası sürülerek ve hamuru açılıp üzerine zeytinyağı, ceviz, susam, haşhaş gibi malzemeler serpiştiriliyor. Ardından ısıtılan taş fırınlarda pişirilen çörekler, yalnızca sofraları süslemekle kalmayıp, büyüklerin el öpmeye gelen yakınlarına hediye olarak da verilerek geleneksel bir bağ kuruyor. Bu çöreğin, aileler ve komşular arasındaki paylaşım ve dayanışmanın sembolü olduğu vurgulanıyor. Günümüzde sadece iki komşu tarafından sürdürülen bu gelenek, geçmişte her evde bulunan taş fırın kültürünün devamı niteliğinde. Annelerden kızlara aktarılan bu gelenek, nesilden nesile aktarılırken, günümüzde de Bursa’nın kırsal ve merkez mahallelerinde önemli bir miras olarak yaşamını sürdürüyor.