![](http://i0.wp.com/haberyum.com/wp-content/uploads/2020/06/avmlerde-ciro-artisi-polemigi-Ps7qXQjP.jpg?resize=700%2C450&ssl=1)
Yener KARADENİZ/İSTANBUL
Mayıs ayında kısmî, 1 Haziran itibariyle de topyekûn açılış yapan AVM ve perakendeciler, koronavirüsün yaralarını sarmaya çalışıyor. Salgının tesirini azaltsa da devam etmesi, tüketici davranışlarına yansıyor. AVM yatırımcıları, tüm gelişmelere karşın perakendecilerin satışlarda pandemi öncesinin yüzde 60’ına ulaştığını argüman ediyor. 400’den fazla üye şirketi olan ve her hafta üyelerin ciroları ile ilgili haber toplayan Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) ise bu orantının yüzde 30’larda olduğunu savunuyor.
Alışveriş Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Hüseyin Altaş, ziyaretçi sayısında pandemi öncesine nazaran yüzde 40-45’lere, satışlarda ise yüzde 60’lara ulaşıldığını söyledi. Rakamların beklentilere yakın olduğunu lisana getiren Altaş, babalar gününün ise ziyaretçi sayısına yüzde 2 ciroya ise yüzde 4 ek sağladığını anlattı. Altaş, “Haziran ahir ziyaretçi sayısında pandemi öncesinin yüzde 60’ını, cirolarda ise yüzde 75’ini yakalarız. Eylül gayelerimizi Ağustos ayında gerçekleşir” dedi.
“Perakende yüzde 35’lerde”
Fakat laf konusu cirolar hazır giysi markalarında birebir halde devam etmiyor. Birleşmiş Markalar Derneği Başkanı Sinan Öncel, 10 günde bir markalar ile anket yaptıklarına dikkat çekerek anket sonuçlarına nazaran halihazırda markaların ciroda pandemi öncesinin yüzde 30-35’ine ulaştığını söyledi. Bu düşüşte turist tesirinin yüksek olduğunu söyleyen Öncel, “Türkiye’de tüketici davranışında meydana gelen değişiklikler tüm dünya ile misal biçimde ilerliyor. Kişiler acil muhtaçlıkları haricinde alışveriş yapmıyor. Bu davranış değişikliğinin eski haline gelmesi zaman alacak. Hazır giysi perakendesinde turistlerin behresi da hayli yüksek. Bu yıl turist gelmemesi de bu düşüşte önemli bir etken” dedi.
Turistik yanlarda cirolar düşük
Türkiye’nin yanı sıra ABD, Almanya ve Kanada üzere ülkelerde 370’e yakın mağazası ile hizmet veren Mavi’nin CEO’su Cüneyt Yavuz ise satışlarda beklentilerine koşut rakamlara ulaştıklarını söyledi. Yavuz, “Alışveriş suratı yeterli gidiyor lakin kâfi mi, değil. Büyük bir bunalımdan çıkıyoruz ve her türlü düzgünleşme bizi sevindiriyor. Satışlar ortamlara nazaran farklılık gösteriyor. Anadolu tarafında Kayseri üzere kentlerde satışlar pandemi öncesi üzere ancak Antalya, İzmir, Ege Hattı üzere turistik-yazlıkçı bölgelerde ve yeniden turist cirosunun yüksek olduğu AVM’lerde daha düşük. Biz pandemi öncesinin yüzde 50’sine gelirsek uygun bir başlangıç yapmış sayılırız diyorduk. Şu an yüzde 50’nin biraz üzerindeyiz” dedi. Bu devirde mağaza ve istihdamı koruduklarını belirten Yavuz, yurtdışı satışları hakkında ise şunları söyledi: “Mavi olarak Rusya, Almanya, Kanada ve ABD’de faaliyet gösteriyoruz. Oralarda da satışlar Türkiye ile koşut gidiyor. ABD’de önemli yatırımlar yapmıştık bunun yararını gördük. Yaşanan toplumsal olaylara karşın satışlar güzel.” Mavi olarak dijitalleşmeden de faydalandıklarının altını çizen Yavuz, online’de yüzde 5 olan satışların bu devirde 2 kat artarak yüzde 10’a yükseldiğini belirtti.
“Yüzde 50’yi yakalarsak şanslıyız”
Kiğılı Giysi Idare Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı açıklamasında 1 Haziran’dan bu yana pandemi öncesinin yüzde 30’unu lakin yakalayabildiklerini söyledi. En büyük sorunun klimalar olduğunu belirten Kiğılı, “AVM’lerde klimalar çalışmıyor. Mağazaya giren her müşteri 5 dakika sonra dışarı fırlıyor” dedi. Kiğılı şöyle devam etti: “Biz bu seneyi yüzde 50 ciro eksiğiyle kapatırsak kendimizi şanslı hissederiz lakin maatteessüf bu gidişle onu da yapamayacağız. Kendim için söylemiyorum, benim dalım ismine konuşuyorum. 800 bin kişinin çalıştığı, binlerce markanın 80 bin mağazası var.”
“Temmuzdan ümitliyiz”
Desa Idare Kurulu Başkanı Melih Çelet de, AVM’lerin riskli görülmesinin perakende dünyasını negatif etkilediğini belirtti. Geçen yılki satışların yüzde 45-50’si üzere bir hacme lakin ulaşabildiklerini söyleyen Çelet, “AVM tarafında en düzgün dediğimiz AVM en çok etkilenen AVM oldu. Turizmin bu sene durmuş olması da çok büyük etken. Temmuz ayından daha ümitliyiz. Yılı yüzde 30 üzere bir düşüş ile kapatırız üzere duruyor” dedi.
Sıcakta kimse klimasız noktaya gitmez
İpekyol Idare Kurulu Başkanı Yalçın Ayaydın da birden fazla AVM’de şu anda klimaların salgın riski nedeni ile çalıştırılmadığını, bunun da ziyaretçi sayısını önemli nispette etkilediğini söyledi. Ayaydın, “Sıcakta kimse klimanın olmadığı mağazaya AVM’ye gitmiyor. Bu nedenle satışlar şu anda pandemi öncesinin yüzde 20-25’inde. Temmuz 15’ten sonra yüzde 50’yi bulur” dedi.