Atık plastiklerin nanografen teknolojisiyle değerlendirilmesiyle geliştirilen Düşük Karbonlu Yeşil Yol Projesi, COP31 Liderler Zirvesi’nde uluslararası ilgi gördü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, liderlerin zirve alanına ulaşmak için kullandığı yolda uygulanan proje için farklı ülkelerden işbirliği teklifleri aldıklarını belirtti.
Proje, Bakanlık, Konya Büyükşehir Belediyesi ve teknik patentin sahibi bilim insanının çalışmalarıyla yürütüldü. Çeşitli sektörlerden çıkan atıkların endüstriyel ham madde olarak kullanıldığı uygulamanın çevresel etkileri, ilk olarak Konya’daki bir kilometrelik test pistinde incelendi.
Yapılan ölçümlerde araçların seyir sırasında oluşturduğu seslerin, lastik gürültüsünün ve egzoz emisyonlarının azaldığı belirlendi. Yol yüzeyindeki sıcaklığın ve iz oluşumunun da düştüğü tespit edilirken, uygulamayla yılda yaklaşık 420 ton karbon azaltımı sağlandığı bildirildi.
Proje, Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi’nde devlet ve hükümet başkanlarının zirve alanına giriş yaptığı yolda hayata geçirildi. Turan, uygulamaya yönelik taleplerin özellikle Türk Devletleri Teşkilatı üyesi kardeş ülkelerden ve Suriye’den geldiğini söyledi.
Turan, Türkiye Yüzyılı hedefleri arasında sürdürülebilirliğin bulunduğunu belirterek, Sıfır Atık yaklaşımının atıkların kaynağında ayrıştırılması, azaltılması ve yeniden kullanılması ile döngüsel ekonomi ilkelerini kapsadığını ifade etti. Bakan Murat Kurum’un COP31’i “uygulama COP’u” olarak tanımladığını hatırlatan Turan, Yeşil Yol Projesi’nin de uygulamaya dayalı ve somut sonuçlar üreten bir çalışma olduğunu kaydetti.
Projenin zirvede yoğun ilgi gördüğünü dile getiren Turan, “İlk denemeleri Konya’da yaptıktan sonra Liderler Zirvesi öncesinde COP31 alanında Sayın Cumhurbaşkanımızın ev sahipliğini yaptığı, devlet ve hükümet başkanlarının giriş yaptığı yola uyguladık ve orada bir farkındalık oluşturmak istedik. Çok büyük teveccüh gördü, yabancı misafirlerimizden bu projeyi birlikte yürütmeyle ilgili talepler geldi. Özellikle Türk Devletleri Teşkilatı kapsamında bizim kardeş ülkelerimizde ve yine Suriye’de bu yolun uygulanmasıyla ilgili talepler var. Bunları değerlendireceğiz.” dedi.
Test ve uygulama çalışmaları süren proje için karbon kredisi ve karbon sertifikasyonu süreçlerinde de girişimlerde bulunuluyor. Turan, bu aşamalar tamamlandıktan sonra Konya Büyükşehir Belediyesiyle tesis kurulmasının ve gelecek yılın sonlarına doğru seri üretime geçilmesinin planlandığını aktardı.
Uygulamanın önce Konya’da, ardından diğer şehirlerde ve özellikle Karayolları Genel Müdürlüğünün yol ağında yaygınlaştırılması hedefleniyor. Turan, proje kapsamında Kanada ve Tayvan’la da işbirliği yürütüldüğünü bildirdi.
Çalışmanın bilimsel altyapısını geliştiren akademisyenin Kanada’da bağlantıları bulunduğunu ve ilk prototipin burada üretildiğini söyleyen Turan, Türkiye’de reaktörlerin kurulması ve işletilmesine yönelik işbirliğinin sürdüğünü belirtti. Tayvan’la karbon kredilendirmesi ve sertifikasyon süreçlerinin devam ettiğini kaydeden Turan, projenin Türkiye’de akredite edilmesi ve uluslararası patent haklarının alınması için çalışmalar yapıldığını ifade etti.
Turan, “Şu anda bu projenin Türkiye’de akredite olması ve uluslararası anlamda da patentinin bizde olması için girişimlerimiz devam ediyor. Fakat kullanımıyla alakalı talep çok fazla. Biz tüm telifle ve patentle ilgili haklarımızı aldıktan sonra Konya Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak ve ilgili akademisyen hocamızla beraberinde seri üretime inşallah başlayacağız.” dedi.
COP31’in ilk haftası, resmi açılış programları, COP Başkanlığı devir teslimi, oturumlar ve Liderler Zirvesiyle yoğun geçti. Turan, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge’de çok sayıda etkinliğin sürdüğünü, Birleşmiş Milletler sorumluluğundaki Mavi Bölge’de 196 ülkeden katılımcıların yer aldığı resmi görüşmeler yapıldığını aktardı.
Zirvede yüzlerce toplantının gerçekleştirildiğini ve önemli kararların ele alındığını belirten Turan, “Yüzlerce toplantının yapıldığı bu ortamda ciddi kararlar alınıyor ve bu anlamda da Birleşmiş Milletler tarihindeki COP zirvelerinin en önemlisi olmaya namzet bir COP. Önümüzdeki hafta sonunda, müzakere sonrasında çıkacak kararlarla aslında tarihe geçecek bir COP olacak. Gidişat onu gösteriyor.” ifadelerini kullandı.
