Nöbetçi Eczaneler
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), deniz ekosistemini tehdit eden benekli balon balığının tespiti amacıyla geliştirdiği projeyle öne çıkıyor. Bu proje kapsamında, yapay zeka desteğiyle sanal su altı ortamında 3D balık modelleri ve görsel veri setleri oluşturuluyor. Günümüzde, istilacı türlerin su altı ekosistemine zarar vermesine karşı mücadele büyük önem kazanmış durumda. BTÜ akademisyenleri, balıkları doğal ortamlarında gerçek zamanlı tanımayı hedefleyen ileri seviye yapay zeka algoritmaları tasarlıyorlar. Bu sistem sayesinde, insansız su altı araçlarının istilacı balıkların hızla tespit edilmesinde kullanılacağı öngörülüyor. Şu anda, sanal ortamda üretilen ve yaklaşık 10 bin adet yapay görsel veriyle eğitilmekte olan model, gerçek ortamda zaman ve maliyet açısından büyük avantajlar sağlayacak. Ayrıca, balıkların farklı açılardan ve ortam koşullarında tanınmasını sağlayan dijital ikizler oluşturuluyor. Bu sayede, balıkların yüzü, kuyruğu veya arka plandaki diğer canlılar gibi çeşitli durumlar da dikkate alınabilecek. Proje yöneticisi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk, ‘İleride bu yapay zeka, su altı robotlarına entegre edilerek, istilacı türlerin otomatik ve otonom şekilde imha edilmesine imkan tanıyacak’ diyor. Ayrıca, proje kapsamında ithal türlerle yerli balıkların ayırt edilmesi ve koruma çalışmalarına katkı sağlanması planlanıyor. İlk aşamada, sadece benekli balon balığı üzerinde yoğunlaşılarak sistem geliştiriliyor, fakat ilerleyen zamanlarda, farklı istilacı türlerin de modelleme ve tespiti gerçekleştirilecek. BTÜ araştırmacıları, yaklaşık 20-30 yıl önce Türkiye kıyılarında görülen ve hızla yayılan bu balıkların, balıkçılık ve deniz yaşamı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu belirtiyorlar. Bu türlerin, ekonomik kayıplara ve deniz ekosisteminin dengesinin bozulmasına neden olduğuna vurgu yapılıyor. Çalışmalar sırasında, yöre halkı ve dalgıçlar vasıtasıyla toplanan sınırlı veri ile yola çıkılsa da, sanal ortamda üretilen yapay görsellerle toplam veri sayısı önemli ölçüde artacak. Bu gelişme, yapay zeka algoritmalarının farklı koşullarda ve çevrelerde bile etkili olmasını sağlayacak. Yaratılan dijital ikizler, balıkların hareketlerini ve gerçekçi ortamlarını taklit ederek, modellerin doğruluğunu artırmayı amaçlıyor. Doç. Dr. Şentürk, “Balıkların farklı boyut ve renk varyasyonlarıyla tasarlanması, sistemin gelişmiş ve güvenilir hale gelmesini sağlıyor” diyerek, teknolojik gelişmelerin ekosistemi korumada büyük rol oynayacağını belirtiyor. Bu teknolojik altyapı, gelişmiş sensörler ve görsel analitiklerle entegre edilerek, denizlerdeki tehlikeli istilacı türlerin hızla tanınmasını ve kontrol edilmesini sağlayacak. Son olarak, proje ekibi, yeni nesil yapay zeka ve dijital ikiz teknolojileriyle, Türkiye kıyılarındaki deniz yaşamını koruma yolunda önemli adımlar attıklarını ifade ediyorlar.
