Nöbetçi Eczaneler
Altın fiyatları 26 Ocak’ta rekor kırarak ons başına beş bin 100 doların üzerine çıktı. Bu tarihi yükselişin arkasında, artan jeopolitik gerilimler ve dalgalı piyasalar karşısında yatırımcıların güvenli liman arayışı yer alıyor. ABD-Avrupa ticari anlaşmazlıklarının tırmanması, olası gümrük tarifeleri ve genel politika belirsizliği, riske karşı kalkan olarak altına olan talebi hızlandırıyor.
Parasal tarih uzmanı Claudio Grass, Sputnik’e verdiği röportajda, “Bu, küresel düzende köklü bir değişim…” şeklinde konuştu. Grass ayrıca, “2025’ten bu yana, ABD Merkez Bankası hariç neredeyse tüm merkez bankalarına baktığımızda, yeni ama aynı zamanda eski dünya rezerv parası fiziki altın haline geldi” ifadelerini kullandı. Eski bir söz vardır: ‘Altına sahip olan, kuralları koyar.’ Bu durum, altın arzının daralmasının ve yeni keşiflerin azalmasının daha önemli hale geldiğini gösteriyor.
Altında zirve geride kaldı. Yıllık madencilik üretimi 2018’den bu yana yaklaşık 3 bin ton seviyesinde durgun durumda. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na göre, dünyada takı, külçe ve kasalarda dolaşımda yaklaşık 190 bin ton altın bulunuyor. Sektör tahminleri, ekonomik olarak çıkarılabilir altın miktarının 50-60 bin ton civarında kaldığını gösteriyor; bu da mevcut üretim hızında yaklaşık 20 yıl demek.
Yeni büyük keşiflerin sayısı da sınırlı. 2020’den bu yana yalnızca beş büyük yatak bulundu; bunların toplamı yaklaşık 17 milyon ons olarak değerlendiriliyor. 2023 ve 2024’te ise hiç büyük keşif yapılmadı. Üstelik, cevher kalitesi de düşüyor: 1960’larda ton başına 10 gram civarında olan oran, bugün 1 gramın altına indi.
Rezervler birkaç ülkede yoğunlaşıyor. Dünyadaki en büyük çıkarılmamış altın rezervleri, az sayıda ülkede toplanmış durumda:
- Avustralya: Yaklaşık 12 bin ton
- Rusya: Yaklaşık 12 bin ton
- Güney Afrika: Yaklaşık 5 bin ton
- ABD: Yaklaşık 3 bin ton
- Çin: Yaklaşık 3 bin 100 ton
Yalnızca Rusya ve Avustralya, bilinen çıkarılmamış altının yaklaşık yüzde 38’ini elinde tutuyor; bu miktarın bugünkü fiyatlarla değeri 7 trilyon doların üzerinde. Dünya’nın çekirdeğinde çok daha fazla altın bulunabileceği düşünülüyor, ancak bu kaynaklara ulaşmak mümkün değil. Geri dönüşüm ise kısmi bir destek sağlıyor: Yıllık arzın yüzde 25-30’u eski takılar ve elektronik atıklardan geliyor; ancak geri dönüştürülen metal, yeni madencilik üretiminin yerini tutamıyor.