güncel denizaltı keşfi zelandiya’nın kuzey bölgelerini mercek altına alıyor
Yeni Zelanda merkezli GNS Science ekibi, yaklaşık iki milyon kilometrekarelik su altı kara kütlesinin kuzey bölgelerini detaylı şekilde inceleyerek Zelandiya’nın haritasını çıkardı. Araştırmada, Fairway Ridge’ten Coral Denizi’ne kadar uzanan alanlardan alınan kaya örnekleri kullanıldı ve bu örnekler sayesinde bölgenin jeolojik yapısı tarihle ilişkilendirilerek incelendi.
Yüzde 95’i sular altında olan Zelandiya, uzun süredir Dünya’nın sekizinci kıtası olma potansiyeliyle anılıyordu; ancak kıtanın büyük kısmı denizler altında kalmıştı. Yeni çalışmada kuzey bölgelerinin haritalanmasıyla, su altındaki kara kütlesinin belgelenmesi tamamlandı. Çalışmayı yöneten Nick Mortimer ve ekibi, kuzey Zelandiya’dan çakıllı ve iri taneli kumtaşı, ince taneli kumtaşı, marn, biyoklastik kireçtaşı ve bazaltik lava gibi farklı jeolojik dönemlerden kaya örnekleri topladı.

Suların altına iten çatlaklar Toplanan örnekler arasında Geç Kretase dönemine ait yaklaşık 95 milyon yıllık kumtaşları ve Erken Kretase dönemine ait 130 milyon yıl öncesinden granit ve volkanik çakıllar bulundu. Bazaltlar ise daha yeni olup Eosen dönemine, yaklaşık 40 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Bölgeye dair veriler, zelandiya ile Batı Antarktika’daki iç deformasyonların kıta kabuğunun uzamasıyla deniz sularının girmesini tetikleyen çatlaklar ortaya çıkaracağını gösterdi.
Geleceğe yönelik bulgular Sular altında kalan Zelandiya kıtası, milyonlarca yıl süren süreçler sonunda Antarktika’nın ayrışmasıyla derinleşen çatlaklar sayesinde suya gömüldü. Bu süreç, daha önce savulan ‘yana kayma’ teorisinin ötesinde farklı bir kıtasal ayrışma mekanizmasını işaret ediyor. Bilim insanları, Zelandiya’nın büyük kısmının su altında kalmasına rağmen bu durumun kıtayı jeolojik açıdan değerli ve heyecan verici bir keşif olmaktan alıkoymadığını belirtiyor. Yeni Zelanda, Zelandiya’nın su üzerindeki en büyük parçasını oluşturuyor ve çevredeki birkaç ada da kıtanın bir parçası olarak kabul ediliyor.
