İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 2025 Dünya Bilim Olimpiyatları’nda madalya kazanan İranlı gençler için Tahran’da düzenlenen törende konuştu. Konuşmada 2015 nükleer anlaşmasının Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya’nın ülkesine BM yaptırımlarını geri getirme imkanına sahip olan snapback mekanizmasını işletme kararına değindi ve süreci özetledi.
“Batı bizi durduramaz. Natanz nükleer tesisini inşa eden insanlar, ondan çok daha büyüğünü inşa etme kapasitesine sahiptir” vurgusunu yapan Pezeşkiyan, Natanz ve Fordo’da hedef alınan saldırılara karşı motivasyonu ve ulusal kararlılığı ifade etti. Ayrıca Israil ve ABD’nin operasyonlarına karşın engelleri aşma azmi ve beyin gücüyle ilerlemenin altını çizdi.
Snapback mekanizmasının temeli şu şekilde özetlendi: 2015 antlaşmasında yer alan bu mekanizma, tarafların ihlalleri sonucunda BM yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koyma imkanı sunuyor. Ancak Avrupa ülkeleri, mekanizmanın yürütülmesini bir kez daha tartışmaya açtı. İran, Rusya ve Çin ise bu adımı hukuki geçersiz ve mantıksız buldu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Avrupalı tarafların anlaşmanın temellerini ihlal ettiği ve anlaşmadaki katılımcı rollerini kaybettikleri için mekanizmayı harekete geçirebilecek hukuki zeminin olmadığını ifade etti. Bununla birlikte UAEA ile denetimlerin yeniden başlatılması için 9 Eylül’de varılan anlaşmanın ardından 2231 sayılı BMGK kararında yer alan snapback süreci, yeni bir karara yol açacak bir sonuca sahip olamadı. Snapback süreci, sürece ilişkin taslakların reddedilmesiyle birlikte 28 Eylül gece yarısı itibarıyla tamamlanacak ve İran’a BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek.
