Türkiye’nin kültürel ve tarihsel mirasının korunmasında öncü isimlerden biri olan ve uzun yıllar alanında önemli çalışmalar gerçekleştiren Prof. Dr. Metin Sözen, devlet nezdinde ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde mirasın sürdürülebilirliği adına büyük katkılarda bulunmuştur. TBMM Başkanlığı’nda Kültür ve Sanat Danışmanı, Bilim ve Değerlendirme Kurulu Başkanı görevlerini üstlenmiş, aynı zamanda birçok Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nda başkanlık ve üyelik yaparak koruma alanında derin tecrübeler kazanmıştır. Ayrıca, Türkiye’deki yerel yönetimlerin ve sivil toplumun ortak çabasıyla kurulan Tarihi Kentler Birliği’nin kurulmasına öncülük ederek kentsel koruma ve restorasyon çalışmalarına büyük katkı sağlamış, bu birliğin gelişmesine yön vermiştir. 1990 yılında kurulan ÇEKÜL Vakfı’nın da kurucu başkanlığını üstlenerek, doğa ve kültür mirasının korunmasında sivil toplumun gücünü temsil etmiş ve bu alanda örnek teşkil eden projeler üretmiştir.
Prof. Dr. Metin Sözen’in hayatı, 24 Mayıs 1936’da Elazığ’da başlamış ve meslek hayatı boyunca Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde kültürel ve doğal mirasın korunması konusunda yoğun çalışmalar gerçekleştirmiştir. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde Sanat ve Mimarlık Tarihi alanında öğretim üyeliği yapmış ve 2004 yılında emekli olmuştur. Yaşamı boyunca, Safranbolu, Kastamonu, Bursa, Edirne, Uşak, Afyonkarahisar, Denizli, Karaman, Ağırnas, Tokat, Amasya, Gümüşhane, Sivas, Malatya, Elazığ, Kars, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep ve İstanbul gibi çeşitli şehirlerde, yerel halkla işbirliği içinde sürdürülebilir ve kalıcı koruma projeleri geliştirmiştir.
Çalışmaları ve Katkıları
- TBMM Başkanlığı Kültür ve Sanat Danışmanı olarak, kültürel mirasın korunmasına yönelik politikaların şekillendirilmesinde aktif rol almıştır.
- Bilim ve Değerlendirme Kurulu Başkanı olarak, kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliği adına çeşitli projeleri yönlendirmiştir.
- Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları’nda uzun süre başkanlık ve üyelik görevleri yürütmüş, bu sayede yasal ve uygulamalı pek çok projeye yön vermiştir.
- Dolmabahçe, Yıldız Sarayı, Aynalıkavak, Küçüksu, Ihlamur ve Yalova Atatürk Köşkü gibi önemli mekanlarda, devletin müzeye dönüşüm ve koruma politikalarını bilimsel temellere dayandırarak uygulamıştır.
- ÇEKÜL Vakfı ve Tarihi Kentler Birliği’nin kurucu başkanlıklarıyla, kentsel ve kırsal alanların kültürel dokusunun korunmasında öncü olmuş, bu alanlarda sürdürülebilir gelişimi teşvik etmiştir.
- Almış olduğu çeşitli ödüller ve takdirler arasında, 2007 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Kültür ve Sanat Büyük Ödülü” bulunmaktadır.
Hayatı boyunca yaptığı çalışmalar ve geliştirdiği projelerle Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve yaşatma konusunda örnek teşkil eden Prof. Dr. Metin Sözen’in, yaşamı boyunca yazdığı ve derlediği eserler, onun bu alandaki duruşunu ve mirasını gelecek nesillere aktarmaktadır. Özellikle, ÇEKÜL Vakfı Yayınları’ndan çıkan otobiyografik eseri “Yaşamı Paylaşmak”, onun Türkiye’nin koruma tarihine nasıl yön verdiğinin ve bu alandaki vizyonunun detaylı bir yansımasıdır.

Prof. Dr. Metin Sözen’in cenazesi, 3 Ağustos 2025 Pazar günü ikindi namazı sonrası Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilecek olup, taziyeler 4 Ağustos Pazartesi günü Beyoğlu ÇEKÜL Evi’nde, saat 12.00’den 20.00’ye kadar kabul edilecektir. Cenaze için çelenk gönderilmemesi, yerine ÇEKÜL Vakfı’nın önerisiyle Metin Sözen anısına 7 Ağaç Ormanları’nda fidan dikilmesi tercih edilmiştir.
