Türkiye’nin Tarım ve Orman Alanında Güncel Durumu
CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği kapsamlı bir basın toplantısıyla, ülkenin tarım ve ormancılık sektörlerinde yaşanan ciddi krizleri gözler önüne serdi. Sarıbal, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Tarım sektörümüz dimdik ayakta” sözlerini hatırlatarak, bu iddianın gerçeği yansıtmadığını ve sektörün derin bir krize sürüklendiğini vurguladı.
Sarıbal, sektördeki mevcut durumu rakamlarla detaylandırarak, çiftçilerin ve tarım emekçilerinin yaşadığı zorluklara dikkat çekti. “Çiftçi, destek alamadığı için krediye yöneliyor, borçlarını ödemek için çırpınıyor. Maliyetler ise almış başını gidiyor. Karpuz tarlada 2 liraya, domates 3 liraya satılırken, marketlerde bu ürünlerin fiyatları 10 katına çıkmış durumda. Üretici kazanamıyor, tüketici ise geçinemiyor.” şeklinde sözlerine ekledi.
Çiftçilerin sosyal güvenlik sisteminden kopuşunu da eleştiren Sarıbal, 2021 yılında yaklaşık 1 milyon olan SGK’ya kayıtlı çiftçi sayısının 2024 itibarıyla 419 bine gerilediğine işaret etti. Aynı dönemde tarımsal istihdamın 455 bin kişi azalarak 4,8 milyona düştüğünü belirten Sarıbal, tarımın GSYH içindeki payının %6’dan %5,6’ya, devlet desteklerinin ise binde 4’ten binde 2’ye kadar gerilemiş olmasını sektörün yaşadığı olumsuz gelişmelerin somut göstergeleri olarak sundu.
İthalat ve Üretim Dengesizliği
Sarıbal, ülkemizde tarım desteklerinin yetersizliği ve çiftçilerin borç batağına sürüklenmesine neden olan ekonomik gelişmeleri detaylandırdı. Banka kredilerinin 2018’de 98,4 milyar TL iken, 2025’te 1 trilyon 9 milyar TL’ye yükseldiğine dikkat çekti. Ayrıca, 2002-2024 yılları arasında buğday, mısır, soya ve ayçiçeği yağı ithalatlarının toplam ithalat içindeki oranlarının %50’den fazlasına ulaştığını belirterek, ülkedeki tarımsal üretimin gerilediğine vurgu yaptı.
Hayvan sayısında da ciddi azalmalar yaşandığını ifade eden Sarıbal, 2018-2025 yılları arasında toplam canlı hayvan ve kırmızı et ithalatının 6,3 milyar dolara ulaştığını, bunun ise sektörün dışa bağımlılığını artırdığını kaydetti.
Zirai Don Felaketleri ve TARSİM’in Yetersizliği
Sarıbal, Nisan 2025’te meydana gelen ve 65 ilin etkilendiği zirai don felaketinin toplam zararının 21,5 milyar TL olduğunu, ancak Tarım Sigortaları Havuzu’nun (TARSİM) yalnızca 1,3 milyar TL tutarında ödeme yapabildiğini vurguladı. Bu durumu, sigorta sisteminin sektörün ihtiyaçlarına cevap veremediğinin açık bir göstergesi olarak nitelendirdi ve devletin doğrudan desteklerle afetlere karşı önlem alması gerektiğini dile getirdi.
Orman Yangınları ve Yönetim Sorunları
Son üç günde yaklaşık 300’e yakın orman yangını çıktığını belirten Sarıbal, yangınların koordinasyon eksikliği ve yangın söndürme uçaklarının yetersizliği nedeniyle kontrol altına alınamadığını ifade etti. “Bu, sadece doğaya değil, aynı zamanda yönetim anlayışına da ağır bir darbedir” diyerek, 2018-2024 yılları arasında orman alanlarının 8 bin hektardan 34 bin hektara yükseldiğine ve 38 milyon metrekare orman alanının orman dışına çıkarıldığını hatırlattı.
Sarıbal, orman yangınlarının ve tarım sektörünün yaşadığı tüm bu krizlerin, siyasi iradelerin ve yönetim anlayışının yetersizliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Çiftçiler, orman köylüleri ve doğa korumacıların haklarının korunması ve sektörlerin güçlendirilmesi için kalıcı ve etkin çözümler çağrısında bulundu.
