Nöbetçi Eczaneler
Olağanlaşmaya başladığımız bugünlerde artan vaka sayıları yine telaşların yükselmesine neden oldu. Covid-19’dan korunmada maske ve uzaklığın yerinde olmadığını, ek önlemlerin de kesinlikle alınması gerektiğini belirten Enfeksiyon Illetleri Mütehassısı Doç. Dr. Elif Hakko, ABD Hastalık Denetim Merkezi’nin virüs ile ilgili, mahsusen de Covid-19’un nasıl bulaştığıyla ilgili yeni olgularına dikkat çekti.
VİRÜS YÜZEYLERDEN BULAŞIUYOR MU?
Virüsün yüzeylerden bulaşıp bulaşmadığı en çok konuşulan hususlardan biri oldu. Çıkan haberlerde eldiven satışlarında patlamalar yaşandı.Peki gerçek ve… İşte yüzeylerden virüsün bulaşma riski…
Virüsün yüzeylerden bulaşma riski çok düşük, lakin yeniden de sıfır değil. Covid-19 bulaşmış yüzeylere dokunduktan sonra elinizi ağzınıza, burnunuza yahut gözlerinize değdirmenizle bu virüse yakalanabilirsiniz. Ama bunun, virüsün bulaşması için ana yol olmadığı düşünülüyor.
AÇIK HAVA
Açık havada yapılan faaliyetlerden bulaşma riski çok düşük.
ÇOK YÜKSEK
Ofis, diyaneti mekanlar, film yahut gösterim salonları üzere gizli meydanlarda bir araya gelinmesi halinde bulaşma riski çok yüksek.
1000 ADET
Virüsün hasta edecek biçimde bulaşması için yaklaşık olarak 1000 adet virüs içeren zerrecik alınması gerekiyor. Buna nazaran:
Nefes alıp verme dakikada 20’den ziyade virüslü partikülün solunmasına sebep olabilir.
Konuşma dakikada 200’den çokça virüslü partikülün solunmasına sebep olabilir.
Öksürme: ~200 milyon partikül (İyi havalandırılmayan ortamlarda hasta etmeye yetecek kadarı saatlerce havada kalabilir)
Hapşırma: ~200 milyon partikül
5-Virüs taşıyan kişinin yaklaşık 2 metre yakınında bulunulması halinde:
Bu vade 45 dakikadan azsa düşük risk…
Bu türlü bir insanla yüz yüze sohbet edilmesi (maskeli olarak): Bu müddet 4 dakikadan azsa düşük risk
Bu türlü bir kişinin yürüyerek/koşarak/bisikletle yanınızdan geçmesi: Düşük risk
Uzaklığın korunduğu âlâ havalandırılan alanlar: (Sürenin uzun olmaması halinde) Düşük risk
Market alışverişi: Orta risk (Ancak müddet uzamazsa ve hijyen kurallarına uyulursa düşük risk)
Saklı meydanlar: Yüksek risk
Herkese açık hamam, sauna üzere ortak tasarruf sahaları: Yüksek nispette eşyadan/yüzeyden bulaşma riski
Restoranlar: Yüksek risk (Açık havada uzaklığın korunarak oturulması ve yüzeylere çok çokça dokunulmaması halinde orta risk)
İş yerleri/okullar (Sosyal araya dikkat edilse bile): Çok yüksek risk
Partiler/düğünler: Çok yüksek risk
İş toplantıları/konferanslar: Çok yüksek risk
Spor salonları/Konserler/Sinemalar: Çok yüksek risk
Türkiye’de son 24 saatte 1429 şahsa Kovid-19 tanısı konuldu, 19 kişi hayatını kaybetti, yekun vaka sayısı 182 bin 727, can kaybı 4 bin 861 oldu.
Sağlık Bakanlığının internet sitesinde nokta alan ve Bakan Fahrettin Koca’nın da Twitter’dan paylaştığı “Türkiye Günlük Koronavirüs Tablosu”nun şimdiki datalarına nazaran; bugün 52 bin 901 test yapıldı, 1429 kimseye Kovid-19 tanısı konuldu. Son 24 saatte 19 hasta vefat etti, 1261 kişi düzgünleşti.
Yekun test sayısı 2 milyon 773 bin 904, vaka sayısı 182 bin 727, vefat sayısı 4 bin 861 olarak kayıtlara geçti.
Ağır bakımdaki hasta sayısı 745, teneffüs cihazına bağlı hasta sayısı 306, yekun uygunlaşan hasta sayısı ise 154 bin 640 oldu.
“Sürpriz yok, beklenen sınırdayız”
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, vaka sayılarındaki duruma ait, “Sürpriz yok, beklenen sondayız. Bu haddi aşmamak sizin elinizde.” dedi.
Koca, Sağlık Bakanlığı Bilkent Yerleşkesi’nde yapılan Koronavinüs Bilim Heyeti Toplantısı’nın akabinde düzenlenen basın içtimasında açıklamalarda bulundu.
“8 Haziran 2020 itibarıyla salgının 6 ayı artta bıraktığını belirten Koca, “Bugünkü olgularla tüm dünyada olumlu tanı konmuş kişi sayısı 8 milyon 174 bin 9’dur. Vefat sayısı 443 bin 685’e ulaşmıştır.” sözünün kullanan Bakan Koca, şunları kaydetti:
“Son günlerde vaka sayısında ve ağır bakıma alınan hasta sayısındaki değişmelerin, bu dalgalanmaların yansımasıdır. Sürpriz yok. Beklenen sondayız. Bu sonu aşmamak sizin elinizde, mecburî olmadıkça kalabalığa karışmayan büyüklerimizin elinde. Sahilde el ele tutuşmayan gençlerimizin elinde, maskesiz dışarı çıkmayan, arayı korumak için elinden gelen bütün çabası gösteren beyefendinin, hanımefendinin elinde.”
– “Yoğun bakımda geçirilen müddet düştü”
Koca, “Amerika Birleşik Devletleri her 1 milyon kişi başına 6 bin 673 vaka ile listenin başlarında mekan alıyor. İspanya 1 milyon kişi başına 6 bin 233, İngiltere 4 bin 393, İtalya 3 bin 928, Rusya 3 bin 738, Hollanda 2 bin 865, Fransa 2 bin 416, Almanya 2 bin 249, İran 2 bin 292 vaka bildirmiştir.
Devletimiz, 1 milyon kişi başına 2 bin 151 vaka ile 51. sırada mekan almaktadır.” sözünü kullandı.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sait Gönen, kısıtlamaların kaldırılmasının salgının bittiği mealine gelmediğine dikkati çekerek, “Kısıtlamanın külliyen kaldırılmasıyla vaka sayılarının biraz yükselmesi öngörülüyordu gelgelelim rehavete kapılmak salgının tekrar pik yapmasına yol açabilir.” ikazında bulundu.
Prof. Dr. Gönen, yeni tip koronavirüsle (Kovid-19) uğraş çalışmalarını, denetimli çevre hayata geçişi ve olağanlaşma sürecini AA muhabirine kıymetlendirdi.
Dünyanın Kovid-19 pandemisiyle bir anda karşı zıdda kaldığını anımsatan Gönen, bu süreçte değişik ülkelerde çok dramatik sahnelerin ortaya çıktığını anlattı.
Türkiye’de pandemi sürecinde sahih vakitte yanlışsız kararların alındığını ve uygulandığını belirten Gönen, “Çin ve daha sonra dramatik İtalya, İngiltere ve Amerika örneğine bakınca, ülkemizde yapılan savaş bu ülkelerle kıyaslandığında hakikat bir uğraş verildiğini ve tüm sağlık çalışanlarının topyekün savaşıyla bu sürecin daha az hasarla geçirildiğini düşünüyorum. Doğal ki hala bu süreç bitmiş değil, salgında bir numara dalga devam ediyor.” diye konuştu.
“Ülkemiz başarılı bir formda bu süreci yürütüyor”
Gönen, bu savaş sırasında ilaç ve ferdî hami ekipman ile ağır bakım yatağı ve yatırılacak hastalarla ilgili bir meşakkat yaşamadıklarını lisana getirerek, “Ülkemizdeki sağlık çalışanlarının daha evvelden de çok sayıda hastayla müsabakasının da verdiği bir öz itimat ve tekrar sağlık çalışanlarımızın donanımlı, hastanelerimizin kâfi ekipmana sahip olmasının, Türkiye’nin koronavirüsle başarılı uğraşında etken olarak söylenebilir. Devletimiz bu mevzuda güzel bir uğraş verdi ve başarılı bir halde bu süreci yürütüyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Salgının başında 65 yaş ve üstü ile 20 yaş altına sokağa çıkma kısıtlaması getirilmesinin çok akıllıca bir karar olduğuna, bu kararla yaşlıların korunduğuna işaret eden Gönen, birinci vakitlerde gelen hastaların büyük bir orantısının ileri yaşta olduğunu, daha sonra ise orta yaşlı hastaların daha çokça hastaneye geldiği bir sürecin yaşandığını anlattı.
Kısıtlamaların kaldırılması salgının bittiği manasına gelmiyor”
Kısıtlamaların geçen hafta başında kaldırıldığını hatırlatan Gönen, laflarını şöyle sürdürdü:
“Kısıtlamaların kaldırılması salgının bittiği manasına gelmiyor. Zira Kovid-19’u direkt etkileyecek bir tedavi, ilaç ya da aşı bulunana kadar bu salgınla yaşamayı öğrenmemiz gerekiyor. Kısıtlamaların kaldırılmasının vereceği hasar, lakin bizlerin yeni olağana adapte olmasıyla telafi edilebilir. Yeni sıradandan kasıt da maske, ara ve hijyene dikkat etmek.
Kısıtlamanın külliyen kaldırılmasıyla vaka sayılarının biraz yükselmesi öngörülüyordu lakin rehavete kapılmak tekrar salgının pik yapmasına yol açabilir. Zira hala bu salgının verdiği hasarlar devam ediyor.
Hala salgının bulaş gücü epeyce yüksek, bir kişi çok sayıda kişiye bulaştırabiliyor. Toplumsal arayı koruyarak, maske takarak, el hijyenine dikkat ederek, kendimizi de etrafımızı de Kovid-19’dan koruyabiliriz.”
“Aynı mücadeleyi vermek o kadar kolay olmayabilir”
Herkesin, kendisi, ailesi, etrafı ve topluluk için kurallara uymak mecburiyetinde olduğunu vurgulayan Gönen, “Çünkü geçmişe dönüp baktığımızda son üç ayda devletimiz, Sağlık Bakanlığı ve sağlık çalışanları ile topluluğumuz topyekün bir savaş verdi.
Bu mücadeleyi de ilanihaye sürdürecek ruhsal donanıma hepimiz sahip olmayabiliriz. Yani arkaya dönüp ‘Aynı mücadeleyi haydi verelim.’ dersek o kadar kolay olmayabilir. Topluluğun bunun bilincinde hareket etmesi gerekir.” sözlerini kullandı.
“Son bir haftada yatan hasta sayımız 30’dan 50’ye çıktı”
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde salgının başladığı günden bu yana 165’i ağır bakım ünitesinde, 1200’ü hastanede yatılı olmak üzere 11 bin Kovid-19 hastasını tedavi ettiklerini kaydeden Gönen, şöyle devam etti:
“Günde 504’e kadar çıkan Kovid-19 hastası müracaatlarımız 50-60’a kadar inmişti. Yatan hasta sayımız 225’lerden 30’lara inmişti ancak son bir haftada yatan hasta sayımız 50 civarına çıktı. 17 Kovid servisi açmıştık, bunun 14’ünü kapatmıştık. 3 Kovid servisimiz kalmıştı. Son bir haftada bir servisi tekrar açmak zorunda kaldık. Ne olur öbür servisleri de açmayalım. “