Eski ismiyle Türkiye 1. Futbol Ligi, son yıllardaki ismiyle Süper Lig’de geride kalan 62 dönemde şampiyonlukları 6 ekip paylaştı. 1959’da başlayan ligde şimdiye dek Galatasaray , Fenerbahçe , Beşiktaş , Trabzonspor, Bursaspor ve Medipol Başakşehir şampiyonluk yaşadı. Lig tarihinde Galatasaray 22, Fenerbahçe 19, Beşiktaş 13, Trabzonspor 6, Bursaspor ve Medipol Başakşehir de birer defa şampiyon oldu. TFF Tahkim Konseyi kararıyla 1959’dan önceki 2 şampiyonluğunun da ilave edilmesiyle Beşiktaş’ın toplam şampiyonluk sayısı 15’e ulaştı.
Birinci şampiyon Fenerbahçe, son şampiyon Medipol Başakşehir
1959 yılında ilk defa düzenlenen Türkiye 1. Futbol Ligi’nde ilk şampiyonluğu Fenerbahçe kazandı. İki farklı kümede birinciliği elde eden Fenerbahçe ile Galatasaray, o zamanki statü gereği final maçlarında karşı karşıya geldi. Birinci maçta rakibine 1-0 yenilen sarı-lacivertliler, rövanş maçını 4-0 kazanarak, 63 yaşına girmeye hazırlanan ligde ilk şampiyonluğu kazanan ekip olmayı başardı.
Lig tarihinde son şampiyonluğu ise 2019-2020 döneminde Medipol Başakşehir elde etti.
Beşiktaş 14, Galatasaray da 13 dönem hasret çekti
Süper Lig tarihinde Beşiktaş 14, Galatasaray ise 13 dönem şampiyonluğa hasret kaldı.
Beşiktaş, 1966-1967’de elde ettiği şampiyonluğun akabinde 14 dönem keyifli sona hasret kaldı. 1981-1982 döneminde Dorde Milic yönetiminde şampiyon olan siyah-beyazlılar, taraftarlarının uzun süren hasretine de son verdi.
Galatasaray ise 1972-1973’te ligi ilk sırada tamamladıktan sonra 13 dönem boyunca şampiyonluk sevinci yaşayamadı. Sarı-kırmızılı grup, 1986-1987 döneminde Jupp Derwall yönetiminde şampiyonluk kupasını kaldırarak bu hasreti dindirdi.
Fenerbahçe son 6 dönemde taraftarını güldüremedi
Fenerbahçe, Süper Lig’de geride kalan 6 dönemde memnun sona ulaşamadı ve kendisinin en uzun müddet şampiyon olamama rekorunu egale etti.
Sarı-lacivertli kadro, 2013-2014’da Ersun Yanal yönetiminde elde ettiği şampiyonluktan sonra ligi ilk sırada bitirmeyi başaramadı.
Fenerbahçe, daha önce ligde 1988-1989’da kazandığı şampiyonluktan sonraki 6 dönemde memnun sona ulaşamamış ve 1995-1996’da Carlos Alberto Parreira yönetiminde ipi göğüslemişti.
Trabzonspor’un büyük hasreti
Lig şampiyonluğunu İstanbul dışına taşıyan ilk Anadolu kadrosu olan Trabzonspor, bu başarıyı uzun zamandır tekrarlayamamanın kasvetini yaşıyor.
Son lig şampiyonluğunu 1983-1984’te Ahmet Suat Özyazıcı döneminde yaşayan bordo-mavililer, o tarihten bu yana geçen 36 dönemdir dorukta yer alamadı.
Galatasaray’ın rekoru
Ligde 22 defayla en çok memnun son ulaşan ekip olan Galatasaray, tıpkı zamanda üst üste en çok şampiyonluk yaşayan grup unvanının da sahibi.
Lig tarihinde şimdiye dek bir kadro en fazla 4 dönem üst üste şampiyon oldu. Fatih Terim yönetimindeki Galatasaray 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999 ve 1999-2000 dönemlerinde ipi en önde göğüsleyerek, Türk futbol tarihine geçti.
Bunun yanı sıra, Galatasaray 1970-1971, 1971-1972 ve 1972-1973 dönemlerinde, Trabzonspor 1978-1979, 1979-1980 ve 1980-1981’de, Beşiktaş da 1989-1990, 1990-1991 ve 1991-1992 dönemlerinde üst üste üçer sefer şampiyonluğa ulaşma muvaffakiyetini gösterdi.
Fenerbahçe’nin ise şimdiye dek üst üste 3 lig şampiyonluğu bulunmuyor.
Bursaspor tarih yazdı
Süper Lig’de 2009-2010 döneminde şampiyon olan Bursaspor, Türk futbol tarihinde “Dört büyükler”den sonra bu muvaffakiyete ulaşan 5. ekip unvanını aldı.
Ertuğrul Sağlam yönetiminde tarih yazan yeşil-beyazlı grup, tıpkı zamanda Trabzonspor’un dışında şampiyonluğu İstanbul dışına taşıyan ikinci takım oldu.
Öte yandan, 2018-2019 döneminde Süper Lig’e veda eden Bursaspor, bu tertipte şampiyonluk yaşayıp, küme düşen ilk kadro olarak da kayıtlara geçti.
Medipol Başakşehir’in zaferi
Geride kalan dönemde şampiyonluk ipini göğüsleyen Medipol Başakşehir, Süper Lig tarihinde bu muvaffakiyete ulaşan 6. grup oldu.
Teknik yönetici Okan Buruk yönetiminde ligi dorukta bitiren turuncu-lacivertli grup, İstanbul’dan çıkan 4. şampiyon olarak tarihteki yerini aldı.
En erken şampiyon Fenerbahçe
Türkiye’nin en üst kademe liginde şampiyonluğu en erken ilan eden kadro unvanı Fenerbahçe’ye ilişkin.
Sarı-lacivertli takım, 1967-1968, 1969-1970 ve 2013-2014 dönemlerinde bitime 3 hafta kala keyifli sona ulaştı.
En çok puan farkıyla şampiyon Galatasaray
Lig tarihinde en fazla puan farkıyla şampiyonluğa ulaşan grup Galatasaray oldu.
Sarı-kırmızılı grup, 1987-1988 döneminde 90 puanla memnun sona ulaşırken, ikinci sıradaki Beşiktaş 78 puanda kaldı. Ortadaki 12 puan, şimdiye dek şampiyonla ikinci ortasındaki en yüksek fark olarak tarihe geçti.
En çok puanla şampiyon Fenerbahçe
Ligde en çok puan toplayarak şampiyon olan kadro Fenerbahçe.
Sarı-lacivertli takım, 3 puanlı sistemde 1988-1989 döneminde 36 maçta 93 puan toplayarak rekor kırdı.
Namağlup tek şampiyon Beşiktaş
Lig tarihinde yenilgisiz tek şampiyon Beşiktaş oldu.
Siyah-beyazlılar, 1991-1992 döneminde 30 maçta 23 galibiyet, 7 beraberlik alırken, alandan hiç yenilgiyle ayrılmayarak tarihi bir şampiyonluğa imza attı.
Şampiyonlardan ilginç notlar
Ligin 62 yıllık geçmişinde şampiyonların öbür ilginç rekorlarından kimileri şöyle:
En çok yenilen şampiyon: 7’şer yenilgiyle 1980-1981 döneminde Trabzonspor, 2017-2018 döneminde Galatasaray.
En çok gol yiyen şampiyon: 1997-1998 döneminde 43 golle Galatasaray.
En az gol yiyen şampiyon: 1969-1970 döneminde Fenerbahçe (6).
En az puanla şampiyon olan ekip: 1979-1980 ve 1980-1981 dönemlerinde 39’ar puanla (2 puanlı sistemde) Trabzonspor.
Averajla şampiyon olan kadrolar
Ligin geride kalan 62 döneminde şampiyonlar 4 kere gol averajıyla aşikâr oldu.
1984-1985 döneminde Fenerbahçe ile Beşiktaş ligi 50’şer puanla tamamlarken, gol averajı daha iyi olan sarı-lacivertli takım şampiyonluğa ulaştı. 1985-1986’da ise Beşiktaş, 56 puanla Galatasaray’ın gol averajıyla önünde ligi dorukta tamamladı. 1992-1993 döneminde da Galatasaray, bu defa Beşiktaş’ı 66 puan ve averajla geçmeyi başardı ve şampiyonluğu kucakladı. 2010-2011 döneminde ise Fenerbahçe ile Trabzonspor ligi 82’şer puanla tamamladı. Uygulamada olan ikili averaja göre, rakibine üstünlük kuran sarı-lacivertli grup şampiyonluğu ulaştı.
Beşiktaş’ın eklenen 2 şampiyonluğu
Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Konseyi kararıyla, 1959’da başlayan ligden önceki 2 şampiyonluğunun da eklenmesiyle Beşiktaş’ın toplam şampiyonluk sayısı 15 olarak tescillendi.
Beşiktaş Kulübünün, TFF Tahkim Heyetinin almış olduğu karara ilişkin açıklaması şöyle:
“Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Şurası, 09.05.2002 tarihinde yaptığı toplantısında 1956-1957 ve 1957-1958 dönemlerine ilişkin şampiyonluklarımızın onaylanması talebimizi yerinde ve haklı görerek, Beşiktaş Jimnastik Kulübünün var olan 2 şampiyonluğunun Türkiye şampiyonluğu olarak Türkiye Futbol Federasyonu kayıtlarına tescil edilmesini karara bağlamıştır.”
Hususla ilgili TFF resmi internet sitesinde yer alan açıklama ise şöyle:
“Türkiye 1. Ligi’nin başladığı tarih TFF tarafından 1959 yılı olarak kabul edilmesine rağmen, TFF Tahkim Heyetinin 09.05.2002 tarih, 2002/52 E ve 2002/68 K sayılı kararı tahtında Beşiktaş Kulübünün 1956-1957 ve 1957-1958 dönemlerinde Türkiye Ligi şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların TFF yıldız kriterine dahil edileceğine karar verilmesi sebebi ile toplam şampiyonluk sayısı, toplam lig dönemi sayısından 2 fazladır.”
Lig şampiyonları
Türkiye’nin en üst seviye lig tarihinde geride kalan 62 dönemde şampiyonluğa ulaşan ekiplerin performansları şöyle:
Dönem Şampiyon O G B M A Y P
1959 Fenerbahçe – – – – – – –
1959-60 Beşiktaş 38 29 7 2 68 15 65
1960-61 Fenerbahçe 38 26 9 3 81 29 61
1961-62 Galatasaray 38 23 11 4 52 18 57
1962-63 Galatasaray 22 14 7 1 54 14 35
1963-64 Fenerbahçe 34 21 11 2 55 14 53
1964-65 Fenerbahçe 30 18 11 1 52 13 47
1965-66 Beşiktaş 30 20 8 2 52 16 48
1966-67 Beşiktaş 32 16 13 3 44 15 45
1967-68 Fenerbahçe 32 19 11 2 38 12 49
1968-69 Galatasaray 30 19 8 3 49 14 46
1969-70 Fenerbahçe 30 17 10 3 31 6 44
1970-71 Galatasaray 30 17 8 5 51 18 42
1971-72 Galatasaray 30 17 8 5 34 14 42
1972-73 Galatasaray 30 19 9 2 47 12 47
1973-74 Fenerbahçe 30 15 13 2 39 15 43
1974-75 Fenerbahçe 30 15 13 2 43 18 43
1975-76 Trabzonspor 30 17 9 4 36 14 43
1976-77 Trabzonspor 30 18 7 5 41 12 43
1977-78 Fenerbahçe 30 17 8 5 48 24 42
1978-79 Trabzonspor 30 13 16 1 34 7 42
1979-80 Trabzonspor 30 12 15 3 25 11 39
1980-81 Trabzonspor 30 16 7 7 41 21 39
1981-82 Beşiktaş 30 14 16 2 38 17 44
1982-83 Fenerbahçe 34 18 13 3 43 20 49
1983-84 Trabzonspor 34 18 14 2 43 14 50
1984-85 Fenerbahçe 34 18 14 2 65 25 50
1985-86 Beşiktaş 36 22 12 2 65 21 56
1986-87 Galatasaray 36 23 8 5 55 24 54
1987-88 Galatasaray 38 27 9 2 86 35 90
1988-89 Fenerbahçe 36 29 6 1 103 27 93
1989-90 Beşiktaş 34 23 6 5 77 20 75
1990-91 Beşiktaş 30 20 9 1 63 24 69
1991-92 Beşiktaş 30 23 7 0 58 20 76
1992-93 Galatasaray 30 20 6 4 74 21 66
1993-94 Galatasaray 30 22 4 4 67 28 70
1994-95 Beşiktaş 34 24 7 3 80 26 79
1995-96 Fenerbahçe 34 26 6 2 68 19 84
1996-97 Galatasaray 34 25 7 2 90 30 82
1997-98 Galatasaray 34 23 6 5 86 43 75
1998-99 Galatasaray 34 23 9 2 85 30 78
1999-00 Galatasaray 34 24 7 3 77 23 79
2000-01 Fenerbahçe 34 24 4 6 82 39 76
2001-02 Galatasaray 34 24 6 4 75 31 78
2002-03 Beşiktaş 34 26 7 1 63 21 85
2003-04 Fenerbahçe 34 23 7 4 82 41 76
2004-05 Fenerbahçe 34 26 2 6 77 24 80
2005-06 Galatasaray 34 26 5 3 82 34 83
2006-07 Fenerbahçe 34 20 10 4 65 31 70
2007-08 Galatasaray 34 24 7 3 64 23 79
2008-09 Beşiktaş 34 21 8 5 60 30 71
2009-10 Bursaspor 34 23 6 5 65 26 75
2010-11 Fenerbahçe 34 26 4 4 84 34 82
2011-12 Galatasaray 40 25 11 4 78 30 86
2012-13 Galatasaray 34 21 8 5 66 35 71
2013-14 Fenerbahçe 34 23 5 6 74 33 74
2014-15 Galatasaray 34 24 5 5 60 35 77
2015-16 Beşiktaş 34 25 4 5 75 35 79
2016-17 Beşiktaş 34 23 8 3 73 30 77
2017-18 Galatasaray 34 24 3 7 75 33 75
2018-19 Galatasaray 34 20 9 5 72 36 69
2019-20 Medipol Başakşehir 34 20 9 5 65 34 69
Notlar: 1959 yılında düzenlenen lig tarihindeki ilk dönem, 2 başka kümede oynandı. O zamanki statü gereği küme maçlarını önder tamamlayan Fenerbahçe ve Galatasaray finalde karşılaştı. Fenerbahçe, ilk maçta 1-0 yenildiği Galatasaray’ı rövanşta 4-0 yenerek şampiyonluğa ulaştı.
Beşiktaş Kulübünün, TFF Tahkim Konseyi kararıyla 1959 yılından önceki 2 dönemde elde ettiği şampiyonlukları lig şampiyonluğuna eklettirmesi, tabloda değerlendirmeye alınmamıştır.
2011-2012 dönemi şampiyonu 34 haftalık Lig Kümesi maçlarının akabinde, 6 haftalık Süper Final müsabakaları sonunda aşikâr oldu. Haberde, Lig Kümesi ve Süper Final maçlarının toplamı, 40 maç üzerinden değerlendirmeye alınmıştır.
AA
